Η κατανόηση της σύγχρονης ιατρικής είναι αδύνατη χωρίς τη γνώση των θεμελίων που τέθηκαν χιλιάδες χρόνια πριν. Στην Αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη, η ιατρική μετεξελίχθηκε από μαγεία και δεισιδαιμονία σε μια συγκροτημένη επιστήμη και τέχνη, με τον χειρουργό να κατέχει κεντρικό ρόλο στην κοινωνική και στρατιωτική ζωή.
Ο Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός, μέσα από μια εμβριθή ιστορική ανασκόπηση, παρουσιάζει την εξέλιξη του ιατρικού επαγγέλματος, τις μεθόδους εκπαίδευσης και την κοινωνική θέση των θεραπευτών της αρχαιότητας.
Η Ιατρική στην Αρχαία Ελλάδα: Από τον Ιπποκράτη στον Γαληνό
Η ελληνική αρχαιότητα υπήρξε το "λίκνο" της ορθολογικής ιατρικής. Σύμφωνα με τη μελέτη του Καθηγητή:
Η Ιπποκρατική Επανάσταση: Για πρώτη φορά, η νόσος αποσυνδέθηκε από τη θεϊκή τιμωρία και αποδόθηκε σε φυσικά αίτια και στο περιβάλλον.
Η Εκπαίδευση: Οι ιατροί της εποχής δεν ήταν μόνο θεραπευτές αλλά και φιλόσοφοι, που μάθαιναν την τέχνη τους μέσω της παρατήρησης και της μαθητείας δίπλα σε έμπειρους δασκάλους.
Χειρουργικές Πρακτικές: Παρά την έλλειψη αναισθησίας, οι αρχαίοι χειρουργοί εκτελούσαν εντυπωσιακές επεμβάσεις, από την ανάταξη καταγμάτων μέχρι την τρυπανισμό του κρανίου και τη διαχείριση τραυμάτων πεδίου μάχης.
Ο Ρόλος του Ιατρού στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
Στη Ρώμη, η ιατρική επηρεάστηκε βαθύτατα από τους Έλληνες ιατρούς, οι οποίοι συχνά μετακινούνταν στην ιταλική χερσόνησο.
Στρατιωτική Ιατρική: Οι Ρωμαίοι οργάνωσαν το πρώτο συστηματικό δίκτυο στρατιωτικών νοσοκομείων (valetudinaria), αναγνωρίζοντας τη σημασία της χειρουργικής φροντίδας για τη διατήρηση της ισχύος των λεγεώνων.
Κοινωνική Θέση: Οι ιατροί στη Ρώμη μπορούσαν να είναι από δούλοι μέχρι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της αυτοκρατορικής αυλής, απολαμβάνοντας συχνά ειδικά προνόμια και φοροαπαλλαγές.
Η Σύνδεση με το Σήμερα
Για τον Δημήτρη Φιλίππου, Αν. Καθηγητή - Χειρουργό, η μελέτη της αρχαίας ιατρικής δεν είναι απλή αρχαιογνωσία. Είναι η αναγνώριση των ηθικών αρχών (Ιπποκρατικός Όρκος) και των ανατομικών παρατηρήσεων που παραμένουν επίκαιρες. Η χειρουργική δεινότητα των προγόνων μας, με τα πενιχρά μέσα που διέθεταν, αποτελεί διαρκή πηγή έμπνευσης για τη σύγχρονη κλινική πρακτική.
Στοιχεία Δημοσίευσης
Τίτλος: Physicians and Surgeons in Ancient Greece and Rome: A Historical Review
Συγγραφείς: Papadimitrakis K., Filippou Dimitrios, et al.
Ιδιότητα: Δημήτριος Φιλίππου, Αν. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ
Περιοδικό: Topics in Biomedical Research and Education (TοBRE), 2(1):2024
FAQ: Η Ιατρική στην Αρχαιότητα
1. Υπήρχαν ειδικότητες στην αρχαία ιατρική; Ναι, ειδικά κατά τους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους, υπήρχαν ιατροί που εξειδικεύονταν στη χειρουργική, την οφθαλμολογία ή τη φαρμακολογία.
2. Πώς αντιμετώπιζαν τον πόνο κατά τη διάρκεια των επεμβάσεων; Χρησιμοποιούσαν βότανα με ηρεμιστικές ιδιότητες (όπως το όπιο ή ο μανδραγόρας) και αλκοόλ, αν και η ταχύτητα του χειρουργού ήταν ο σημαντικότερος παράγοντας για τον περιορισμό του πόνου.
3. Ποια ήταν η σημαντικότερη προσφορά του Γαληνού; Ο Γαληνός, ως χειρουργός μονομάχων και αργότερα αυτοκρατόρων, συστηματοποίησε την ανατομία και τη φυσιολογία, αποτελώντας την απόλυτη ιατρική αυθεντία για περισσότερα από 1.000 χρόνια.
4. Ποια χειρουργικά εργαλεία χρησιμοποιούσαν; Η αρχαιολογική σκαπάνη έχει φέρει στο φως νυστέρια, λαβίδες, πριόνια και καθετήρες από ορείχαλκο ή σίδηρο, πολλά από τα οποία μοιάζουν εκπληκτικά με τα σύγχρονα εργαλεία.
Για
περισσότερες πληροφορίες
Για
μια συνάντηση με τον ιατρό καλέστε: 210-7256519
