Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026

Ξεκλειδώνοντας την Ελπίδα: Σπάνιες Παθήσεις και η Υπόσχεση των Ορφανών Φαρμάκων | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Επιστημονική Δημοσίευση: Σπάνιες Παθήσεις & Ορφανά Φάρμακα: Το Μέλλον των Θεραπειών | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Σπάνιες Παθήσεις & Ορφανά Φάρμακα: Το Μέλλον των Θεραπειών | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός 

Η αντιμετώπιση των σπάνιων παθήσεων αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης ιατρικής και φαρμακολογίας. Λόγω της πολυπλοκότητάς τους και του μικρού αριθμού ασθενών ανά πάθηση, η ανάπτυξη και η πρόσβαση σε εξειδικευμένες θεραπείες, τα λεγόμενα «Ορφανά Φάρμακα», απαιτεί όχι μόνο επιστημονική αρτιότητα αλλά και ισχυρή πολιτική βούληση.

Σε μια κομβική δημοσίευση στο Ινστιτούτο Έρευνας και Εκπαίδευσης στις Βιοϊατρικές Επιστήμες (REIBS), ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου αναλύει το μέλλον αυτών των θεραπειών. Η προσέγγισή του δεν είναι μόνο ακαδημαϊκή, αλλά πηγάζει από την πολυετή εμπειρία του στα κέντρα λήψης αποφάσεων για τη δημόσια υγεία.

Μια Ηγετική Πορεία στη Φαρμακευτική Πολιτική

Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου τυγχάνει καθολικής αναγνώρισης από την κοινότητα των ασθενών ως ο άνθρωπος που πρωτοστάτησε στην εισαγωγή καινοτόμων θεραπειών στην Ελλάδα. Η θητεία του σε θέσεις ευθύνης υπήρξε καθοριστική:

  • Πρόεδρος του ΕΟΦ (2019-2023): Διοίκησε τον εθνικό πυλώνα για το φάρμακο, διασφαλίζοντας την επάρκεια και την ασφάλεια.

  • Πρόεδρος της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης Τιμών Φαρμάκων (2019-2022): Πέτυχε κρίσιμες συμφωνίες που επέτρεψαν την αποζημίωση πανάκριβων, καινοτόμων θεραπειών.

  • Board Member στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων - ΕΜΑ (2022-2023): Εκπροσώπησε τη χώρα μας στο ανώτατο ευρωπαϊκό επίπεδο.

  • Εκτελεστικό Μέλος του ΚΕΣΥ (2021-2023) & Μέλος Επιτροπών: Συνέβαλε ενεργά στη δημιουργία των Μητρώων Ασθενών, ένα απαραίτητο εργαλείο για τη σωστή διαχείριση των σπάνιων νοσημάτων.

Χάρη στις ενέργειές του, εκατοντάδες ασθενείς στην Ελλάδα απέκτησαν πρόσβαση σε θεραπείες που βελτίωσαν θεαματικά την ποιότητα ζωής τους και, σε πολλές περιπτώσεις, αποδείχθηκαν σωτήριες.

Η Υπόσχεση των Ορφανών Φαρμάκων

Στη δημοσίευσή του, ο Καθηγητής εστιάζει στα εξής σημεία:

  1. Καινοτομία & Έρευνα: Πώς οι νέες τεχνολογίες (γονιδιακές και κυτταρικές θεραπείες) προσφέρουν πλέον λύσεις σε παθήσεις που μέχρι πρότινος θεωρούνταν ανίατες.

  2. Προσβασιμότητα: Η ανάγκη για διεθνή συνεργασία ώστε το υψηλό κόστος των ορφανών φαρμάκων να μην αποτελεί εμπόδιο για τον ασθενή.

  3. Μητρώα Ασθενών: Η σημασία της καταγραφής δεδομένων για την καλύτερη κατανόηση της φυσικής πορείας των σπάνιων νόσων.

Συμπέρασμα

Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου, έχοντας υπηρετήσει τη δημόσια υγεία από τις πλέον επιτελικές θέσεις, παραμένει ένας αφοσιωμένος υποστηρικτής της καινοτομίας. Η δημοσίευση αυτή αποτελεί έναν οδηγό ελπίδας για το πώς η επιστήμη και η διοίκηση μπορούν να συνεργαστούν για το καλό του ανθρώπου.

Παραπομπή Άρθρου: Unlocking Hope: Rare Diseases and the Promise of Orphan Drugs. Journal: Topics in Biomedical Research and Education (REIBS). Link: Rare Diseases & Orphan Drugs - REIBS

FAQ: Συχνές Ερωτήσεις για τα Ορφανά Φάρμακα

  • Τι ονομάζουμε "Ορφανό Φάρμακο"; Είναι το φάρμακο που προορίζεται για τη διάγνωση, πρόληψη ή θεραπεία παθήσεων που επηρεάζουν πολύ μικρό ποσοστό του πληθυσμού (σπάνιες παθήσεις).

  • Γιατί η πρόσβαση σε αυτά είναι δύσκολη; Λόγω του πολύ υψηλού κόστους έρευνας και παραγωγής, απαιτούνται ειδικές διαδικασίες διαπραγμάτευσης και αποζημίωσης από τα κράτη.

  • Πώς βοήθησαν τα Μητρώα Ασθενών στην Ελλάδα; Επέτρεψαν την ακριβή καταγραφή των αναγκών, ώστε τα φάρμακα να φτάνουν γρήγορα και στοχευμένα στους ασθενείς που τα χρειάζονται πραγματικά.

  • Ποιο είναι το μέλλον των θεραπειών αυτών; Η τάση είναι η εξατομικευμένη ιατρική, όπου η θεραπεία θα προσαρμόζεται στο γενετικό προφίλ του κάθε ασθενούς.

    • Σπάνιες Παθήσεις & Ορφανά Φάρμακα: Το Μέλλον των Θεραπειών | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
    Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αναπληρωτής Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Σε αυτή την ενότητα παρουσιάζεται το ευρύ ακαδημαϊκό και εκπαιδευτικό του έργο, το οποίο περιλαμβάνει διαλέξεις σε διεθνή συνέδρια, επιστημονικές ομιλίες και συμμετοχή στην εκπαίδευση της νέας γενιάς χειρουργών. Με πλούσιο ερευνητικό έργο και εκατοντάδες δημοσιεύσεις σε έγκριτα ιατρικά περιοδικά, ο κ. Φιλίππου παραμένει στην αιχμή των ιατρικών εξελίξεων.

    Για περισσότερες πληροφορίες

    Σπάνιες Παθήσεις & Ορφανά Φάρμακα: Το Μέλλον των Θεραπειών | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός 

    Για μια συνάντηση με τον ιατρό καλέστε: 210-7256519

Η Αρτηρία Thyroidea Ima: Μια Σπάνια αλλά Κρίσιμη Ανατομική Παραλλαγή στη Χειρουργική του Τραχήλου | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Η Αρτηρία Thyroidea Ima: Μια Σπάνια Ανατομική Παραλλαγή | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Επιστημονική Δημοσίευση: Η Αρτηρία Thyroidea Ima: Μια Σπάνια Ανατομική Παραλλαγή | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Στη χειρουργική του τραχήλου και του θυρεοειδούς αδένα, η ακριβής γνώση της αγγειακής ανατομίας αποτελεί τη μοναδική δικλείδα ασφαλείας για την αποφυγή αιμορραγικών επιπλοκών. Σε πρόσφατη επιστημονική δημοσίευση στο Ινστιτούτο Έρευνας και Εκπαίδευσης στις Βιοϊατρικές Επιστήμες (REIBS), ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου παρουσιάζει ένα ενδιαφέρον περιστατικό (Case Report) που αφορά την παρουσία της Thyroidea Ima Artery. Πρόκειται για μια υπεράριθμη αρτηρία που απαντάται σε ένα πολύ μικρό ποσοστό του πληθυσμού και μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα αν δεν αναγνωριστεί έγκαιρα από τον χειρουργό.

Τι είναι η Αρτηρία Thyroidea Ima;

Φυσιολογικά, ο θυρεοειδής αδένας αιματώνεται από δύο ζεύγη αρτηριών (άνω και κάτω θυρεοειδικές). Η Thyroidea Ima είναι μια επιπλέον, «εκτροπή» της φύσης:

  • Συχνότητα: Εμφανίζεται περίπου στο 3-10% του πληθυσμού.

  • Προέλευση: Συνήθως εκφύεται από το βραχιονοκεφαλικό στέλεχος, το αορτικό τόξο ή την κοινή καρωτίδα.

  • Διαδρομή: Ανέρχεται μπροστά από την τραχεία, καταλήγοντας στον ισθμό ή στον κάτω πόλο του θυρεοειδούς.

Η Χειρουργική Σημασία και οι Κίνδυνοι

Η παρουσία αυτής της αρτηρίας έχει τεράστια σημασία σε επεμβάσεις όπως:

  1. Θυρεοειδεκτομή: Η τυχαία τρώση της μπορεί να προκαλέσει ακατάσχετη αιμορραγία, η οποία είναι δύσκολο να ελεγχθεί καθώς το αγγείο συχνά ανασπάται (μαζεύει) προς το μεσοθωράκιο.

  2. Τραχειοστομία: Κατά τη διάρκεια μιας επείγουσας ή προγραμματισμένης τραχειοστομίας, η αρτηρία βρίσκεται ακριβώς στη μέση γραμμή, εκεί όπου γίνεται η τομή, αυξάνοντας τον κίνδυνο τραυματισμού.

  3. Μέση Στερνοτομή: Σε επεμβάσεις καρδιάς ή θώρακος, η Thyroidea Ima πρέπει να αναγνωρίζεται για να αποφευχθεί ο τραυματισμός της κατά την προσπέλαση.

Το Μήνυμα της Δημοσίευσης

Όπως υπογραμμίζει ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου, η περίπτωση αυτή επιβεβαιώνει την αξία της χειρουργικής επαγρύπνησης. Ο χειρουργός δεν πρέπει ποτέ να επαναπαύεται στη «τυπική» ανατομία. Η ικανότητα αναγνώρισης ανατομικών παραλλαγών, όπως η Thyroidea Ima, διαχωρίζει την ασφαλή χειρουργική πρακτική από την πιθανότητα μιας σοβαρής επιπλοκής.

Παραπομπή Άρθρου: Thyroidea Ima Artery: A Case Report. Journal: Topics in Biomedical Research and Education (REIBS). Link: Thyroidea-Ima Artery: Α case report (REIBS)

FAQ: Συχνές Ερωτήσεις για τις Ανατομικές Παραλλαγές

  • Πώς μπορεί ο χειρουργός να γνωρίζει αν έχω αυτή την αρτηρία πριν το χειρουργείο; Σε πολλές περιπτώσεις, μια προεγχειρητική αξονική τομογραφία ή ένα εξειδικευμένο υπερηχογράφημα τραχήλου μπορεί να αναδείξει την παρουσία υπεράριθμων αγγείων, αν και συχνά η ανακάλυψη γίνεται διεγχειρητικά.

  • Είναι επικίνδυνη για την υγεία μου η ύπαρξη της Thyroidea Ima; Όχι, η αρτηρία από μόνη της δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα. Είναι επικίνδυνη μόνο αν τραυματιστεί κατά τη διάρκεια μιας επέμβασης στον τράχηλο.

  • Αν αφαιρεθεί ο θυρεοειδής, τι γίνεται με αυτή την αρτηρία; Κατά τη διάρκεια της θυρεοειδεκτομής, ο χειρουργός την αναγνωρίζει, τη δένει (απολινώνει) και την τέμνει με ασφάλεια, όπως ακριβώς κάνει και με τα υπόλοιπα αγγεία.

  • Γιατί ονομάζεται "Ima"; Η λέξη προέρχεται από τα λατινικά και σημαίνει "κατώτατη", υποδηλώνοντας τη θέση της κάτω από τις υπόλοιπες θυρεοειδικές αρτηρίες

    • Επιστημονική Δημοσίευση: Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) στη Λαπαροσκοπική Εκπαίδευση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
    Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αναπληρωτής Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Σε αυτή την ενότητα παρουσιάζεται το ευρύ ακαδημαϊκό και εκπαιδευτικό του έργο, το οποίο περιλαμβάνει διαλέξεις σε διεθνή συνέδρια, επιστημονικές ομιλίες και συμμετοχή στην εκπαίδευση της νέας γενιάς χειρουργών. Με πλούσιο ερευνητικό έργο και εκατοντάδες δημοσιεύσεις σε έγκριτα ιατρικά περιοδικά, ο κ. Φιλίππου παραμένει στην αιχμή των ιατρικών εξελίξεων.

    Για περισσότερες πληροφορίες

    Η Αρτηρία Thyroidea Ima: Μια Σπάνια Ανατομική Παραλλαγή | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

    Για μια συνάντηση με τον ιατρό καλέστε: 210-7256519

Η Διαχείριση της Κήλης μέσα στους Αιώνες: Ένα Εξελικτικό Ταξίδι από την Αρχαιότητα στις Σύγχρονες Καινοτομίες | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Η Εξέλιξη της Χειρουργικής των Κηλών: Από την Αρχαιότητα στις Σύγχρονες Τεχνικές | Δημήτρης Φιλίππου
Η Εξέλιξη της Χειρουργικής των Κηλών: Από την Αρχαιότητα στις Σύγχρονες Τεχνικές | Δημήτρης Φιλίππου
Η χειρουργική αποκατάσταση της κήλης αποτελεί μια από τις αρχαιότερες και πιο συχνές επεμβάσεις στην ιστορία της ιατρικής. Η κατανόηση της εξέλιξής της δεν έχει μόνο ιστορικό ενδιαφέρον, αλλά προσφέρει πολύτιμα διδάγματα για τη σύγχρονη χειρουργική πρακτική. Σε μια αναλυτική ανασκόπηση που φιλοξενείται στο Ινστιτούτο Έρευνας και Εκπαίδευσης στις Βιοϊατρικές Επιστήμες (REIBS), ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου χαρτογραφεί την πορεία της θεραπείας των κηλών, αναδεικνύοντας πώς η βαθιά γνώση της ανατομίας και η τεχνολογική πρόοδος οδήγησαν από τις πρωτόγονες μεθόδους στις σημερινές ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Σταθμοί στην Ιστορία της Χειρουργικής των Κηλών

Η διαδρομή της θεραπείας της κήλης χωρίζεται σε κομβικές περιόδους που άλλαξαν τα δεδομένα για τους ασθενείς:

  • Αρχαιότητα: Από τους αρχαίους Αιγύπτιους και τον Ιπποκράτη έως τον Γαληνό, οι πρώτες προσπάθειες περιορίζονταν σε εξωτερικές πιέσεις (κηλεπίδεσμοι) ή σε επικίνδυνες τομές χωρίς αναισθησία, συχνά με πτωχά αποτελέσματα.

  • Η Εποχή της Ανατομίας (18ος - 19ος αιώνας): Η λεπτομερής περιγραφή των ανατομικών δομών από χειρουργούς όπως ο Bassini, ο Cooper και ο Scarpa, έθεσε τις βάσεις για τις πρώτες επιτυχημένες τεχνικές αποκατάστασης με ράμματα υπό τάση.

  • Η Επανάσταση των Πλεγμάτων: Η εισαγωγή των συνθετικών πλεγμάτων (Lichtenstein technique) στα μέσα του 20ού αιώνα άλλαξε τα πάντα, επιτρέποντας την αποκατάσταση "χωρίς τάση" (tension-free), γεγονός που μείωσε δραματικά τις υποτροπές και τον μετεγχειρητικό πόνο.

  • Η Σύγχρονη Εποχή (Λαπαροσκόπηση & Ρομποτική): Η μετάβαση από το ανοικτό χειρουργείο στις ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους (TAPP, TEP) και πλέον στη ρομποτική χειρουργική, προσφέρει ταχύτερη ανάρρωση και εξαιρετική ακρίβεια.

Η Σημασία της Ιστορικής Αναδρομής στη Σύγχρονη Πρακτική

Για τον Αν. Καθηγητή Δημήτρη Φιλίππου, η γνώση της ιστορίας της χειρουργικής είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εκπαίδευση των νέων χειρουργών. Η κατανόηση των λαθών του παρελθόντος και της σταδιακής τελειοποίησης των τεχνικών είναι αυτή που οδηγεί στην καινοτομία. Σήμερα, η χρήση βιοσυμβατών υλικών και η τρισδιάστατη απεικόνιση αποτελούν την κορύφωση μιας προσπάθειας χιλιάδων ετών για την ασφαλή αντιμετώπιση της κήλης.

Παραπομπή Άρθρου: Hernia Management Through the Ages: An Evolutionary Journey from Ancient Times to Modern Innovations. Journal: Topics in Biomedical Research and Education (REIB). Link: Hernia Management Through the Ages - REIBS

FAQ: Συχνές Ερωτήσεις για την Εξέλιξη της Θεραπείας των Κηλών

  1. Γιατί η τεχνική Lichtenstein θεωρείται ορόσημο; Διότι ήταν η πρώτη που χρησιμοποίησε πλέγμα για να καλύψει το κενό χωρίς να τεντώνει τους ιστούς, μειώνοντας τις υποτροπές από το 10-15% σε κάτω από 1%.

  2. Ποια είναι η διαφορά των σύγχρονων πλεγμάτων από τα παλαιότερα; Τα σημερινά πλέγματα είναι ελαφρύτερα, πιο εύκαμπτα και έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να ενσωματώνονται καλύτερα από τον οργανισμό, ελαχιστοποιώντας την αίσθηση ξένου σώματος.

  3. Η λαπαροσκοπική αποκατάσταση είναι πάντα καλύτερη; Είναι η μέθοδος εκλογής για τις περισσότερες περιπτώσεις (ειδικά σε αμφοτερόπλευρες ή υποτροπιάζουσες κήλες), καθώς προσφέρει ταχύτερη επάνοδο στην εργασία και λιγότερο πόνο.

  4. Τι προσφέρει η ρομποτική χειρουργική στις κήλες; Μεγαλύτερη ακρίβεια σε δύσκολες ανατομικές περιοχές και καλύτερο έλεγχο των εργαλείων, κάτι που είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε μεγάλες μετεγχειρητικές κήλες.

    O Δημήτριος Φιλίππου είναι Αναπληρωτής Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Σε αυτή την ενότητα παρουσιάζεται το ευρύ ακαδημαϊκό και εκπαιδευτικό του έργο, το οποίο περιλαμβάνει διαλέξεις σε διεθνή συνέδρια, επιστημονικές ομιλίες και συμμετοχή στην εκπαίδευση της νέας γενιάς χειρουργών. Με πλούσιο ερευνητικό έργο και εκατοντάδες δημοσιεύσεις σε έγκριτα ιατρικά περιοδικά, ο κ. Φιλίππου παραμένει στην αιχμή των ιατρικών εξελίξεων.

 

Η Επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) στην Εκπαίδευση της Λαπαροσκοπικής Χειρουργικής | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) στη Λαπαροσκοπική Εκπαίδευση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) στη Λαπαροσκοπική Εκπαίδευση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (Artificial Intelligence - AI) στην ιατρική δεν αποτελεί πλέον σενάριο του μέλλοντος, αλλά μια πραγματικότητα που μεταμορφώνει ριζικά τη χειρουργική εκπαίδευση. Η λαπαροσκοπική χειρουργική, ως μια τεχνική ελάχιστα επεμβατική που απαιτεί υψηλή ακρίβεια και εξειδικευμένες δεξιότητες, βρίσκει στην AI έναν πολύτιμο σύμμαχο. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου, μέσα από την πρόσφατη δημοσίευσή του στο Ινστιτούτο Έρευνας και Εκπαίδευσης στις Βιοϊατρικές Επιστήμες (REIB), αναλύει πώς οι ψηφιακές τεχνολογίες αιχμής ενισχύουν την ασφάλεια των ασθενών και την αποτελεσματικότητα των νέων χειρουργών.

Τα Κύρια Οφέλη της AI στη Χειρουργική Εκπαίδευση

Η χρήση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης προσφέρει μοναδικά πλεονεκτήματα στη διαδικασία εκμάθησης:

  • Βελτίωση Δεξιοτήτων (Skill Acquisition): Οι προσομοιώσεις που βασίζονται στην AI επιτρέπουν στους χειρουργούς να εξασκούνται σε εικονικά περιβάλλοντα (Virtual Reality), μειώνοντας την ανάγκη για πρακτική εξάσκηση σε ζωντανούς ασθενείς κατά τα πρώτα στάδια της εκπαίδευσης.

  • Εξατομικευμένη Μάθηση: Τα συστήματα AI αναλύουν τις κινήσεις του εκπαιδευόμενου, εντοπίζουν λάθη σε πραγματικό χρόνο και προτείνουν εξατομικευμένα πλάνα βελτίωσης, προσαρμοσμένα στο επίπεδο κάθε χειρουργού.

  • Ενίσχυση της Ασφάλειας: Μέσω της ανάλυσης μεγάλων δεδομένων (Big Data) από χιλιάδες επεμβάσεις, η AI μπορεί να προειδοποιεί για πιθανούς κινδύνους κατά τη διάρκεια της επέμβασης, βοηθώντας στην αποφυγή χειρουργικών σφαλμάτων.

  • Ανάλυση Δεδομένων (Data Analysis): Η χρήση βίντεο από επεμβάσεις επιτρέπει στην AI να αναγνωρίζει μοτίβα επιτυχίας ή αποτυχίας, συμβάλλοντας στη συνεχή βελτίωση των χειρουργικών τεχνικών.

Σύγχρονες Εφαρμογές: VR και AR

Η μελέτη εστιάζει σε δύο βασικούς πυλώνες της σύγχρονης τεχνολογίας:

  1. Virtual Reality (VR) Simulations: Πλήρως εικονικά περιβάλλοντα όπου ο χειρουργός μπορεί να διαχειριστεί απρόβλεπτες επιπλοκές (π.χ. αιμορραγία) χωρίς κανένα ρίσκο.

  2. Augmented Reality (AR) Visualizations: Η επαυξημένη πραγματικότητα επιτρέπει την προβολή 3D μοντέλων οργάνων πάνω στο χειρουργικό πεδίο, αυξάνοντας την ακρίβεια των χειρισμών.

Η Πρόκληση και το Μέλλον

Παρά τα οφέλη, ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου επισημαίνει ότι η AI δεν προορίζεται να αντικαταστήσει τον άνθρωπο χειρουργό. Η ανθρώπινη κρίση, η εμπειρία και η ηθική παραμένουν αναντικατάστατα στοιχεία. Οι προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν αφορούν κυρίως την τεχνική ακρίβεια της παρακολούθησης των εργαλείων και τα ηθικά ζητήματα σχετικά με την προστασία των ιατρικών δεδομένων.

Παραπομπή Άρθρου: AI in Laparoscopic Surgery Training. Journal: Topics in Biomedical Research and Education (REIB). Link: AI in Laparoscopic Surgery Training - REIB

FAQ: Συχνές Ερωτήσεις για την AI στη Χειρουργική

  • Θα αντικαταστήσει η AI τους χειρουργούς; Όχι. Η AI λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης (assistive tool), ενισχύοντας την ακρίβεια και την ασφάλεια της επέμβασης που εκτελεί ο χειρουργός.

  • Πώς βοηθά η AI έναν ειδικευόμενο χειρουργό; Παρέχει άμεση ανατροφοδότηση (feedback) για την ποιότητα των κινήσεών του, κάτι που παραδοσιακά απαιτούσε τη συνεχή φυσική παρουσία ενός επιβλέποντος καθηγητή.

  • Ποιο είναι το κόστος αυτής της τεχνολογίας; Αν και η αρχική επένδυση είναι υψηλή, μακροπρόθεσμα μειώνει το κόστος εκπαίδευσης και τις δαπάνες από τυχόν χειρουργικές επιπλοκές.

  • Είναι ασφαλής η χρήση της AI; Ναι, εφόσον χρησιμοποιείται κάτω από την εποπτεία έμπειρων χειρουργών και ακολουθεί αυστηρά πρωτόκολλα βιοηθικής.

Επιστημονική Δημοσίευση: Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) στη Λαπαροσκοπική Εκπαίδευση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αναπληρωτής Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Σε αυτή την ενότητα παρουσιάζεται το ευρύ ακαδημαϊκό και εκπαιδευτικό του έργο, το οποίο περιλαμβάνει διαλέξεις σε διεθνή συνέδρια, επιστημονικές ομιλίες και συμμετοχή στην εκπαίδευση της νέας γενιάς χειρουργών. Με πλούσιο ερευνητικό έργο και εκατοντάδες δημοσιεύσεις σε έγκριτα ιατρικά περιοδικά, ο κ. Φιλίππου παραμένει στην αιχμή των ιατρικών εξελίξεων.

Για περισσότερες πληροφορίες

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) στη Λαπαροσκοπική Εκπαίδευση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός 

Για μια συνάντηση με τον ιατρό καλέστε: 210-7256519


Διαβητικό Πόδι: Η Στρατηγική της Πρόληψης και οι Καινοτόμες Μη Επεμβατικές Θεραπείες Επούλωσης | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Διαβητικό Πόδι: Πρόληψη Ελκών & Σύγχρονες Μη Επεμβατικές Θεραπείες | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Διαβητικό Πόδι: Πρόληψη Ελκών & Σύγχρονες Μη Επεμβατικές Θεραπείες | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Το διαβητικό πόδι αποτελεί μία από τις σοβαρότερες και πιο επώδυνες επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη, αποτελώντας την κύρια αιτία μη τραυματικών ακρωτηριασμών παγκοσμίως. Η συνδυαστική δράση της διαβητικής νευροπάθειας (απώλεια αισθητικότητας) και της περιφερικής αρτηριοπάθειας (κακή αιμάτωση) καθιστά τα κάτω άκρα ευάλωτα σε τραυματισμούς που συχνά εξελίσσονται σε χρόνια έλκη. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου επισημαίνει ότι η έγκαιρη αναγνώριση των κινδύνων και η εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογιών επούλωσης μπορούν να σώσουν το άκρο και να βελτιώσουν θεαματικά την πρόγνωση του ασθενούς.

Επιδημιολογικά Δεδομένα: Μια Παγκόσμια Απειλή

Τα στατιστικά στοιχεία για το διαβητικό πόδι είναι αποκαλυπτικά της σοβαρότητας της κατάστασης:

  • Επίπτωση: Περίπου το 15-25% των ατόμων με διαβήτη θα εμφανίσει έλκος στο πόδι κάποια στιγμή στη ζωή του.

  • Ακρωτηριασμοί: Κάθε 20 δευτερόλεπτα, κάπου στον κόσμο, πραγματοποιείται ένας ακρωτηριασμός κάτω άκρου λόγω διαβήτη.

  • Θνησιμότητα: Η πενταετής θνησιμότητα μετά από την εμφάνιση ενός διαβητικού έλκους είναι υψηλότερη από εκείνη πολλών μορφών καρκίνου, φτάνοντας το 45-50%.

  • Οικονομικό Κόστος: Το κόστος διαχείρισης του διαβητικού ποδιού αντιπροσωπεύει το 1/3 των συνολικών δαπανών για τον διαβήτη παγκοσμίως.

Η Χρυσή Στρατηγική της Πρόληψης

Η πρόληψη είναι η αποτελεσματικότερη «θεραπεία» για το διαβητικό πόδι. Οι ασθενείς οφείλουν να ακολουθούν ένα καθημερινό πρωτόκολλο:

  1. Καθημερινός Έλεγχος: Επιθεώρηση των ποδιών (και των μεσοδακτύλιων διαστημάτων) για αμυχές, φουσκάλες, ερυθρότητα ή κάλους. Χρήση καθρέφτη για τα πέλματα.

  2. Σωστή Υγιεινή: Πλύσιμο με χλιαρό νερό και καλό στέγνωμα. Αποφυγή ζεστού νερού λόγω κινδύνου εγκαυμάτων (λόγω μειωμένης αισθητικότητας).

  3. Εξειδικευμένα Υποδήματα: Χρήση ανατομικών παπουτσιών χωρίς εσωτερικές ραφές και ειδικών καλτσών που δεν πιέζουν.

  4. Ποδολογική Φροντίδα: Ποτέ μην αφαιρείτε κάλους ή σκληρύνσεις μόνοι σας με αιχμηρά αντικείμενα.

  5. Ρύθμιση Σακχάρου: Ο απόλυτος έλεγχος της γλυκόζης επιβραδύνει τη νευροπάθεια και την αγγειοπάθεια.

Σύγχρονες Μη Επεμβατικές Θεραπείες Επούλωσης

Όταν το έλκος εμφανιστεί, οι νέες τεχνολογίες προσφέρουν λύσεις που επιταχύνουν την ανάπλαση των ιστών:

1. Θεραπεία με Υπερβαρικό Οξυγόνο (HBOT)

Ο ασθενής εισέρχεται σε ειδικό θάλαμο όπου εισπνέει 100% οξυγόνο υπό πίεση.

  • Αποτελέσματα: Αυξάνει την οξυγόνωση των ιστών, διεγείρει την αγγειογένεση και καταπολεμά τα αναερόβια μικρόβια.

  • Κόστος: Υψηλό ανά συνεδρία, απαιτείται σειρά 20-40 επισκέψεων.

2. Θεραπεία Αρνητικής Πίεσης (NPWT/VAC)

Εφαρμογή ειδικής αντλίας αναρρόφησης πάνω από το τραύμα.

  • Αποτελέσματα: Αφαιρεί το πλεονάζον εξίδρωμα, μειώνει το οίδημα και "τραβά" τα χείλη του έλκους προς σύγκλειση.

  • Κόστος: Μεσαίο, με κόστος ενοικίασης συσκευής και αναλώσιμων.

3. Αυτόλογοι Παράγοντες και Βλαστοκύτταρα (PRP / L-PRF)

Χρήση πλάσματος πλούσιου σε αιμοπετάλια από το αίμα του ίδιου του ασθενούς.

  • Αποτελέσματα: Ταχεία απελευθέρωση αυξητικών παραγόντων που "ξυπνούν" τη διαδικασία επούλωσης σε στάσιμα έλκη.

  • Κόστος: Μεσαίο προς υψηλό, ανάλογα με τον αριθμό των εφαρμογών.

4. Εξειδικευμένα Επιθέματα Νανοτεχνολογίας

Επιθέματα με νανοσωματίδια αργύρου, κολλαγόνο ή υαλουρονικό οξύ.

  • Αποτελέσματα: Δημιουργία ιδανικού μικροπεριβάλλοντος για την κυτταρική μετανάστευση.

  • Κόστος: Μεταβλητό, αλλά απαραίτητο ως βασική φροντίδα.

5. Θεραπεία με Κρουστικά Κύματα (Shockwave Therapy)

  • Αποτελέσματα: Μηχανική διέγερση που προάγει τη μικροκυκλοφορία και την επούλωση των χρόνιων πληγών.

FAQ: Συχνές Ερωτήσεις για το Διαβητικό Πόδι

  1. Πότε ένα τραύμα στο πόδι θεωρείται επείγον; Οποιαδήποτε αλλαγή χρώματος (μαύρισμα), έντονη δυσοσμία, πυρετός ή οίδημα που επεκτείνεται προς τον αστράγαλο απαιτεί άμεση χειρουργική εκτίμηση εντός ωρών.

  2. Είναι επώδυνες οι θεραπείες επούλωσης; Οι περισσότερες μη επεμβατικές μέθοδοι (όπως το VAC ή το HBOT) είναι ανώδυνες. Ο καθαρισμός του έλκους μπορεί να προκαλέσει δυσφορία, αλλά συνήθως η νευροπάθεια μειώνει την αίσθηση του πόνου.

  3. Πόσο καιρό διαρκεί η επούλωση ενός έλκους; Εξαρτάται από την αιμάτωση. Με τις σύγχρονες μεθόδους, ένα έλκος μπορεί να κλείσει σε 4-12 εβδομάδες, εφόσον δεν υπάρχει ενεργή λοίμωξη οστού (οστεομυελίτιδα).

  4. Καλύπτει το ασφαλιστικό ταμείο αυτές τις θεραπείες; Πολλές από τις θεραπείες (όπως το υπερβαρικό οξυγόνο ή το VAC) καλύπτονται υπό προϋποθέσεις, ωστόσο το κόστος ορισμένων βιολογικών παραγόντων μπορεί να επιβαρύνει τον ασθενή.

Για περισσότερες πληροφορίες

Διαβητικό Πόδι: Πρόληψη Ελκών & Σύγχρονες Μη Επεμβατικές Θεραπείες | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Η ορθή διαχείριση του διαβητικού ποδιού απαιτεί εξειδίκευση και συνεχή παρακολούθηση για την αποφυγή των ακρωτηριασμών. Για μια αναλυτική κλινική αξιολόγηση και την εφαρμογή ενός εξατομικευμένου θεραπευτικού πρωτοκόλλου. Ο χειρουργός Δημήτρης Φιλίππου και η εξειδικευμένη ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519


Κατακλίσεις και Έλκη Πίεσης: Μια Πολυδιάστατη Πρόκληση για τον Ασθενή και το Σύστημα Υγείας | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Κατακλίσεις (Έλκη Πίεσης): Πρόληψη, Θεραπεία & Αποκατάσταση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Κατακλίσεις (Έλκη Πίεσης): Πρόληψη, Θεραπεία & Αποκατάσταση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Οι κατακλίσεις, γνωστές στην ιατρική ορολογία ως έλκη πίεσης, αποτελούν εντοπισμένες βλάβες του δέρματος ή και των υποκείμενων ιστών (μύες, οστά), οι οποίες προκαλούνται από παρατεταμένη πίεση, τριβή ή συνδυασμό αυτών. Παρά την πρόοδο της νοσηλευτικής φροντίδας, οι κατακλίσεις παραμένουν ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας που επηρεάζει δραματικά την ποιότητα ζωής των ασθενών και αυξάνει τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου τονίζει ότι η διαχείριση των ελκών πίεσης απαιτεί μια ολιστική προσέγγιση, που ξεκινά από την αυστηρή πρόληψη και φτάνει έως τις πλέον σύνθετες επανορθωτικές χειρουργικές τεχνικές.

Επιδημιολογικά και Οικονομικά Δεδομένα

Οι κατακλίσεις δεν αποτελούν μόνο ιατρικό αλλά και μείζον οικονομικό ζήτημα:

  • Ποιοι ασθενείς αφορούν: Κυρίως άτομα με περιορισμένη κινητικότητα, ηλικιωμένους, παραπληγικούς, ασθενείς σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) και άτομα με χρόνια νοσήματα (διαβήτης, αγγειοπάθειες).

  • Επίπτωση: Στις αναπτυγμένες χώρες, το ποσοστό εμφάνισης ελκών πίεσης στα νοσοκομεία κυμαίνεται από 5% έως 15%, ενώ σε οίκους ευγηρίας μπορεί να είναι ακόμη υψηλότερο.

  • Οικονομικό Κόστος: Η θεραπεία των κατακλίσεων απορροφά τεράστιους πόρους από τα συστήματα υγείας. Το κόστος περιλαμβάνει τα ειδικά επιθέματα, τις νοσηλείες, τις χειρουργικές επεμβάσεις και τη διαχείριση των επιπλοκών (σηψαιμία, οστεομυελίτιδα). Στην Ευρώπη, το κόστος ανά ασθενή μπορεί να ανέλθει σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ ανάλογα με το στάδιο του έλκους.

Μέθοδοι Αποκατάστασης: Πλεονεκτήματα και Περιορισμοί

Η θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο της κατάκλισης (Στάδια I έως IV).

1. Συντηρητική Θεραπεία και Επιθέματα

Χρήση προηγμένων επιθεμάτων (υδροκολλοειδή, αφρώδη, αργύρου) για τη διατήρηση υγρού περιβάλλοντος επούλωσης.

  • Πλεονεκτήματα: Μη επεμβατική, μπορεί να γίνει στο σπίτι.

  • Περιορισμοί: Αποτελεσματική μόνο σε αρχικά στάδια. Απαιτεί πολύ χρόνο και συνεχή νοσηλευτική φροντίδα.

  • Κόστος: Υψηλό κόστος αναλώσιμων υλικών σε βάθος χρόνου.

2. Θεραπεία Αρνητικής Πίεσης (VAC - Vacuum Assisted Closure)

Εφαρμογή ειδικής συσκευής που ασκεί ελεγχόμενη αναρρόφηση στο έλκος.

  • Πλεονεκτήματα: Ταχύτατη δημιουργία κοκκιώδους ιστού, μείωση του οιδήματος και των μικροβίων.

  • Αποτελέσματα: Εξαιρετικά για την προετοιμασία του τραύματος πριν το χειρουργείο.

  • Περιορισμοί: Αντενδείκνυται σε ενεργό κακοήθεια ή ανεξέλεγκτη οστεομυελίτιδα.

3. Χειρουργικός Καθαρισμός (Debridement)

Η αφαίρεση των νεκρωτικών ιστών που εμποδίζουν την επούλωση.

  • Πλεονεκτήματα: Απαραίτητο βήμα για τον έλεγχο των λοιμώξεων.

  • Αποτελέσματα: Μετατρέπει ένα «χρόνιο» τραύμα σε «οξύ», ενεργοποιώντας την επούλωση.

4. Χειρουργική Αποκατάσταση με Κρημνούς

Μεταφορά υγιούς ιστού (δέρμα και μύες) από γειτονικές περιοχές για την κάλυψη του ελλείμματος.

  • Πλεονεκτήματα: Η μόνη οριστική λύση για έλκη σταδίου III και IV. Προσφέρει ανθεκτικό ιστό που αντέχει την πίεση.

  • Αποτελέσματα: Πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας σε εξειδικευμένα χέρια.

  • Περιορισμοί: Απαιτεί γενική αναισθησία και αυστηρό μετεγχειρητικό περιορισμό της πίεσης (ειδικά κρεβάτια).

Τι πρέπει να προσέχει ο ασθενής και ο φροντιστής

Η πρόληψη είναι ανώτερη της θεραπείας:

  1. Συχνή αλλαγή στάσης: Κάθε 2 ώρες οπωσδήποτε.

  2. Ειδικά στρώματα: Χρήση αεροστρωμάτων εναλλασσόμενης πίεσης.

  3. Διατροφή: Υψηλή πρόσληψη πρωτεϊνών, βιταμινών και ιχνοστοιχείων (ψευδάργυρος).

  4. Έλεγχος υγρασίας: Διατήρηση του δέρματος καθαρού και στεγνού (αποφυγή ερεθισμών από ακράτεια).

FAQ: Συχνές Ερωτήσεις για τις Κατακλίσεις

  • Πότε μια κατάκλιση πρέπει να χειρουργηθεί; Όταν το έλκος είναι βαθύ (αποκαλύπτεται μύς ή οστό), όταν δεν επουλώνεται με συντηρητικά μέσα μετά από εβδομάδες ή όταν υπάρχει κίνδυνος γενικευμένης λοίμωξης.

  • Είναι επώδυνη η χειρουργική αποκατάσταση; Η επέμβαση γίνεται υπό αναισθησία. Μετεγχειρητικά ο πόνος ελέγχεται πλήρως, αλλά η δυσκολία έγκειται στην ανάγκη ο ασθενής να μην πιέζει την περιοχή για κάποιες εβδομάδες.

  • Γιατί οι κατακλίσεις επανέρχονται; Η υποτροπή οφείλεται συνήθως στη μη εξάλειψη του αιτίου (πίεση) ή στην κακή θρέψη του ασθενούς. Το χειρουργείο διορθώνει το έλλειμμα, αλλά η φροντίδα πρέπει να είναι ισόβια.

  • Ποιο είναι το συνολικό κόστος; Αν και η χειρουργική επέμβαση έχει ένα αρχικό κόστος, συχνά αποδεικνύεται φθηνότερη από μήνες αποτυχημένης συντηρητικής θεραπείας με πανάκριβα επιθέματα που δεν αποδίδουν.


Για περισσότερες πληροφορίες

Κατακλίσεις (Έλκη Πίεσης): Πρόληψη, Θεραπεία & Αποκατάσταση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Η διαχείριση των κατακλίσεων απαιτεί εμπειρία και εξειδικευμένο πλάνο. Για μια αναλυτική αξιολόγηση δύσκολων ελκών και την εφαρμογή των πλέον σύγχρονων μεθόδων αποκατάστασης, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο του Αν. Καθηγητή Δημήτρη Φιλίππου. Ο χειρουργός Δημήτρης Φιλίππου και η εξειδικευμένη ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519

Η Ανατομία ως Θεμέλιο της Χειρουργικής Ασφάλειας: Η Ακαδημαϊκή και Κλινική Προσέγγιση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Η Αξία της Ανατομίας στη Χειρουργική Πρακτική | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Η Αξία της Ανατομίας στη Χειρουργική Πρακτική | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Στη σύγχρονη ιατρική, όπου η τεχνολογία και τα ρομποτικά συστήματα εξελίσσονται ραγδαία, η βαθιά και λεπτομερής γνώση της ανθρώπινης ανατομίας παραμένει ο αδιαμφισβήτητος πυλώνας της χειρουργικής επιτυχίας. Η χειρουργική πράξη είναι, στην ουσία της, εφαρμοσμένη ανατομία. Κάθε τομή, κάθε παρασκευή ιστών και κάθε αιμόσταση προϋποθέτει την απόλυτη αναγνώριση των ανατομικών δομών, των αγγείων και των νεύρων. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου, έχοντας αφιερώσει τη σταδιοδρομία του τόσο στη χειρουργική αίθουσα όσο και στην ακαδημαϊκή έδρα, υπογραμμίζει ότι ένας χειρουργός χωρίς άριστη γνώση ανατομίας είναι σαν ένας πλοηγός χωρίς χάρτη σε αχαρτογράφητα νερά.

Η Ακαδημαϊκή Προσφορά και το Διδακτικό Έργο

Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου αποτελεί έναν από τους πλέον καταξιωμένους δασκάλους Ανατομίας και Χειρουργικής Ανατομίας στην Ελλάδα. Η πολυετής διδακτική του εμπειρία εκτείνεται σε όλα τα επίπεδα της ιατρικής εκπαίδευσης:

  • Προπτυχιακή Εκπαίδευση: Διδάσκει επί σειρά ετών το μάθημα της Ανατομίας σε φοιτητές Ιατρικής, Οδοντιατρικής και Φαρμακευτικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), τόσο στα Ελληνόφωνα όσο και στα Αγγλόφωνα τμήματα, μεταδίδοντας τη βασική γνώση στη νέα γενιά επιστημόνων.

  • Μεταπτυχιακή Εξειδίκευση: Συμμετέχει ενεργά σε δεκάδες Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών (Master), προσφέροντας εξειδικευμένες γνώσεις εφαρμοσμένης ανατομίας.

  • Εκπαίδευση Ειδικευμένων Χειρουργών: Η προσφορά του επεκτείνεται και σε έμπειρους συναδέλφους, μέσω προγραμμάτων "Hands-on" και εξειδικευμένων training σε πτωματικά παρασκευάσματα, όπου διδάσκονται οι πλέον σύγχρονες και απαιτητικές χειρουργικές τεχνικές.

Τα Χαρακτηριστικά του Σύγχρονου και Αποτελεσματικού Χειρουργού

Η χειρουργική δεινότητα δεν είναι στατική. Απαιτεί έναν συνδυασμό δεξιοτήτων και ηθικών αξιών που καθιστούν έναν χειρουργό πραγματικά αποτελεσματικό και ασφαλή για τον ασθενή του:

  1. Συνεχής Επιμόρφωση (Lifelong Learning): Η ιατρική γνώση διπλασιάζεται κάθε λίγα χρόνια. Ο σύγχρονος χειρουργός οφείλει να μελετά διαρκώς τις νέες μελέτες, να παρακολουθεί διεθνή συνέδρια και να εκπαιδεύεται σε νέες τεχνολογίες (Laser, Ρομποτική).

  2. Τεχνική Αρτιότητα και Ψυχραιμία: Η ικανότητα διαχείρισης δύσκολων ανατομικών παραλλαγών ή διεγχειρητικών επιπλοκών με ψυχραιμία και ακρίβεια.

  3. Εξειδίκευση: Η εστίαση σε συγκεκριμένα πεδία (π.χ. χειρουργική πεπτικού, ογκολογία) επιτρέπει την επίτευξη υψηλότερων ποσοστών επιτυχίας.

  4. Ανθρωποκεντρική Προσέγγιση: Η ικανότητα να βλέπει τον ασθενή ως ολότητα και όχι απλώς ως μια πάθηση, συνδυάζοντας την επιστήμη με την ενσυναίσθηση.

Γιατί η Ανατομία Προλαμβάνει τις Επιπλοκές;

Η γνώση της ανατομίας επιτρέπει στον χειρουργό να:

  • Αναγνωρίζει Ανατομικές Παραλλαγές: Κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός. Οι εκπλήξεις στο χειρουργείο αποφεύγονται μόνο όταν ο χειρουργός γνωρίζει όλες τις πιθανές «διαδρομές» των αγγείων.

  • Πραγματοποιεί Ελάχιστα Επεμβατικές Πράξεις: Στη Λαπαροσκοπική χειρουργική, η οπτική γωνία αλλάζει. Μόνο ο άριστος γνώστης της ανατομίας μπορεί να προσανατολιστεί με ασφάλεια μέσω μιας κάμερας.

  • Εξασφαλίζει Ογκολογική Ριζικότητα: Στη χειρουργική ογκολογία, η αφαίρεση των λεμφαδένων απαιτεί λεπτότατους χειρισμούς κοντά σε ζωτικά όργανα.

FAQ: Συχνές Ερωτήσεις για την Εκπαίδευση και την Επιλογή Χειρουργού

  • Πόσο σημαντική είναι η ακαδημαϊκή ιδιότητα ενός χειρουργού; Η ιδιότητα του Καθηγητή και του δασκάλου ανατομίας συνεπάγεται μια διαρκή τριβή με τη λεπτομέρεια και την έρευνα, γεγονός που μεταφράζεται σε μεγαλύτερη ασφάλεια και ακρίβεια κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

  • Τι είναι τα hands-on σεμινάρια; Είναι πρακτικά σεμινάρια όπου οι χειρουργοί εξασκούνται σε πραγματικές συνθήκες (συνήθως σε πτωματικά μοντέλα) για να τελειοποιήσουν μια τεχνική πριν την εφαρμόσουν στον ασθενή.

  • Πώς η ανατομία βοηθά στη μείωση του μετεγχειρητικού πόνου; Ο χειρουργός που γνωρίζει ακριβώς τη θέση των νεύρων μπορεί να αποφύγει τον τραυματισμό τους, οδηγώντας σε μια πολύ πιο ανώδυνη ανάρρωση για τον ασθενή.

  • Ποια είναι η διαφορά μεταξύ γενικής και χειρουργικής ανατομίας; Η γενική ανατομία περιγράφει τις δομές, ενώ η χειρουργική ανατομία εστιάζει στις σχέσεις των οργάνων όπως αυτές εμφανίζονται κατά τη διάρκεια μιας επέμβασης, λαμβάνοντας υπόψη την προσπέλαση και τα κρίσιμα σημεία προσοχής.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: 

Η βαθιά γνώση της ανατομίας και η συνεχής ακαδημαϊκή εξέλιξη αποτελούν την εγγύηση για την επιτυχία κάθε χειρουργικής επέμβασης. Για να προγραμματίσετε μια συνάντηση με τον Αν. Καθηγητή Δημήτρη Φιλίππου και να συζητήσετε το πρόβλημα υγείας που σας απασχολεί, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο στο 210-7256519

Περιεδρικό Συρίγγιο: Η Πρόκληση της Οριστικής Θεραπείας και οι Σύγχρονες Χειρουργικές Προσεγγίσεις | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Περιεδρικό Συρίγγιο: Σύγχρονες Θεραπείες, Laser & Χειρουργικές Τεχνικές | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Το περιεδρικό συρίγγιο αποτελεί μια από τις πιο σύνθετες και απαιτητικές παθήσεις της πρωκτολογίας. Πρόκειται για μια παθολογική επικοινωνία (ένα "τούνελ") ανάμεσα στον αυλό του πρωκτού και το δέρμα που περιβάλλει την περιοχή. Η πολυπλοκότητα της θεραπείας έγκειται στην ανάγκη για πλήρη σύγκλειση του συριγγίου, διατηρώντας παράλληλα ανέπαφο τον σφιγκτηριακό μηχανισμό για την αποφυγή της ακράτειας. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου εφαρμόζει όλο το φάσμα των σύγχρονων τεχνικών, εξατομικεύοντας τη θεραπεία με βάση την ανατομία του συριγγίου και το προφίλ του ασθενούς.

Παθοφυσιολογία και Σχετιζόμενες Καταστάσεις

Η δημιουργία του συριγγίου είναι συνήθως το αποτέλεσμα ενός οξέος περιεδρικού αποστήματος που δεν επουλώθηκε πλήρως (θεωρία των κρυπτοαδενικών λοιμώξεων). Οι πρωκτικοί αδένες αποφράσσονται, μολύνονται και η φλεγμονή επεκτείνεται προς το δέρμα.

Το περιεδρικό συρίγγιο μπορεί να σχετίζεται με:

  • Νόσο του Crohn: Συχνά αποτελεί την πρώτη εκδήλωση της νόσου.

  • Ελκώδη Κολίτιδα: Αν και σπανιότερα από τη νόσο του Crohn.

  • Τραυματισμούς: Μετά από τοκετό ή προηγούμενες επεμβάσεις.

  • Λοιμώξεις: Όπως φυματίωση ή αφροδίσια νοσήματα (π.χ. λεμφοκοκκίωμα).

  • Κακοήθειες: Σπανιότερα, ως επιπλοκή όγκων της περιοχής.

Διαθέσιμες Θεραπευτικές Τεχνικές

Η επιλογή της μεθόδου εξαρτάται από τη διαδρομή του συριγγίου σε σχέση με τους σφιγκτήρες (επιφανειακά, διασφιγκτηριακά, εξωσφιγκτηριακά).

1. Κλασικές Χειρουργικές Τεχνικές

  • Συριγγοτομή (Fistulotomy): Η διάνοιξη του συριγγίου σε όλο του το μήκος.

    • Ενδείξεις: Μόνο για απλά, χαμηλά συρίγγια.

    • Αποτελέσματα: Πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας (>90%).

    • Δυσκολίες/Επιπλοκές: Κίνδυνος ακράτειας εάν κόψει σημαντικό μέρος του σφιγκτήρα.

  • Τοποθέτηση Seton (Ιπποκράτειος Τεχνική): Χρήση ειδικού ράμματος ή ελαστικού μέσα στο συρίγγιο.

    • Ενδείξεις: Σύνθετα συρίγγια ή σε ασθενείς με Crohn.

    • Σκοπός: Παροχέτευση και ελεγχόμενη ίνωση πριν την τελική επέμβαση.

2. Τεχνικές Διατήρησης Σφιγκτήρων (Sphincter-Sparing)

  • FiLaC (Laser Submucosal Fistula Closure): Χρήση ίνας Laser για τη φωτοθερμική καταστροφή του τοιχώματος του συριγγίου.

    • Πλεονεκτήματα: Ελάχιστα επεμβατική, αναίμακτη, χωρίς τομές στους σφιγκτήρες.

    • Αποτελέσματα: Ποσοστά επιτυχίας 70-80%.

  • LIFT (Ligation of Intersphincteric Fistula Tract): Απολίνωση του συριγγώδους πόρου στο μεσοσφιγκτηριακό διάστημα.

    • Ενδείξεις: Υψηλά διασφιγκτηριακά συρίγγια.

    • Δυσκολίες: Τεχνικά απαιτητική επέμβαση.

  • VAAFT (Video-Assisted Anal Fistula Treatment): Ενδοσκοπική χαρτογράφηση και καταστροφή του συριγγίου με κάμερα.

    • Πλεονεκτήματα: Πλήρης οπτικός έλεγχος των διακλαδώσεων.

3. Βιολογικά Υλικά και Ραδιοσυχνότητες (RF)

  • Βιολογικά Plugs & Κόλλες Ινικής: Τοποθέτηση βιοαπορροφήσιμων υλικών για το σφράγισμα του πόρου.

    • Αποτελέσματα: Υψηλά ποσοστά υποτροπής (40-60%), αλλά απόλυτα ασφαλή για τους σφιγκτήρες.

  • Ραδιοσυχνότητες (RF): Παρόμοια φιλοσοφία με το Laser, χρησιμοποιώντας θερμική ενέργεια ραδιοσυχνοτήτων για τη σύγκλειση.

Δυσκολίες, Επιπλοκές και Διεθνή Δεδομένα

Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η υποτροπή. Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία:

  1. Ποσοστά Υποτροπής: Κυμαίνονται από 10% (σε απλά συρίγγια) έως και 50% σε σύνθετα συρίγγια ή σε ασθενείς με φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου.

  2. Ακράτεια: Παραμένει ο μεγαλύτερος φόβος. Οι σύγχρονες τεχνικές (Laser, LIFT) έχουν μειώσει τον κίνδυνο αυτό σε ποσοστά κάτω του 1-2%.

  3. Υποτροπιάζοντα Αποστήματα: Μπορεί να εμφανιστούν εάν δεν εντοπιστεί το έσω στόμιο του συριγγίου.

FAQ: Συχνές Ερωτήσεις για το Περιεδρικό Συρίγγιο

  1. Μπορεί ένα συρίγγιο να κλείσει μόνο με αντιβίωση; Όχι. Η αντιβίωση μπορεί να αντιμετωπίσει την οξεία φλεγμονή (απόστημα), αλλά το συρίγγιο είναι ανατομική βλάβη που απαιτεί πάντα χειρουργική παρέμβαση.

  2. Πόσο διαρκεί η ανάρρωση μετά από επέμβαση με Laser (FiLaC); Ο ασθενής συνήθως επιστρέφει στην εργασία του σε 2-3 ημέρες. Ο πόνος είναι ελάχιστος σε σύγκριση με τις κλασικές μεθόδους.

  3. Γιατί το συρίγγιό μου υποτροπίασε; Οι συχνότεροι λόγοι είναι η ύπαρξη μη αναγνωρισμένων διακλαδώσεων, η αποτυχία σύγκλεισης του έσω στομίου ή υποκείμενες νόσοι όπως η νόσος του Crohn.

  4. Τι είναι το Seton και γιατί πρέπει να το έχω για εβδομάδες; Το Seton βοηθά στο να "ωριμάσει" το συρίγγιο και να υποχωρήσει η φλεγμονή, μετατρέποντας μια σύνθετη κατάσταση σε μια πιο ελεγχόμενη και ασφαλή για την τελική επέμβαση.


Για περισσότερες πληροφορίες

Περιεδρικό Συρίγγιο: Σύγχρονες Θεραπείες, Laser & Χειρουργικές Τεχνικές | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Η έγκαιρη διάγνωση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής μεθόδου είναι το κλειδί για την ταχεία ανάρρωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας. Μην επιτρέπετε στο πρόβλημα να χρονίζει και μην αναβάλλετε την εξέτασή σας λόγω φόβου ή αμηχανίας. Ο χειρουργός Δημήτρης Φιλίππου και η εξειδικευμένη ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519

Καρκίνος του Σιγμοειδούς Κόλου: Από την Έγκαιρη Διάγνωση στην Εξατομικευμένη Θεραπεία | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Καρκίνος του Σιγμοειδούς: Συμπτώματα, Σταδιοποίηση και Θεραπεία | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Ο καρκίνος του σιγμοειδούς αποτελεί μία από τις πιο συχνές εντοπίσεις του καρκίνου του παχέος εντέρου. Το σιγμοειδές είναι το τελικό τμήμα του κόλου πριν από το ορθό και, λόγω της ανατομικής του θέσης και της λειτουργίας του, εμφανίζει ιδιαίτερα κλινικά και χειρουργικά χαρακτηριστικά. Η σύγχρονη χειρουργική ογκολογία, με τη βοήθεια της λαπαροσκοπικής και ρομποτικής τεχνολογίας, επιτρέπει πλέον την πλήρη ίαση σε μεγάλο ποσοστό ασθενών, αρκεί η διάγνωση να γίνει σε στάδιο που επιτρέπει τη ριζική εξαίρεση της νόσου. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου υπογραμμίζει ότι η κατανόηση της παθοφυσιολογίας και η διεπιστημονική προσέγγιση αποτελούν τα ισχυρότερα όπλα μας απέναντι στη νόσο.

Επιδημιολογία και Παράγοντες Κινδύνου

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου (συμπεριλαμβανομένου του σιγμοειδούς) είναι ο τρίτος σε συχνότητα καρκίνος παγκοσμίως και η δεύτερη αιτία θανάτου από κακοήθεια.

  • Ηλικία: Η πλειονότητα των περιστατικών διαγιγνώσκεται σε άτομα άνω των 50 ετών, αν και παρατηρείται ανησυχητική αύξηση σε νεότερες ηλικίες.

  • Διατροφή: Η υψηλή κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος και η χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών συνδέονται άμεσα με τη νόσο.

  • Κληρονομικότητα: Σύνδρομα όπως το Lynch (HNPCC) ή η Οικογενής Αδενωματώδης Πολυποδίαση (FAP) αυξάνουν κατακόρυφα τον κίνδυνο.

  • Τρόπος Ζωής: Η παχυσαρκία, το κάπνισμα και η καθιστική ζωή αποτελούν επιβαρυντικούς παράγοντες.

Παθοφυσιολογία

Η ανάπτυξη του καρκίνου στο σιγμοειδές ακολουθεί συνήθως το μονοπάτι «αδένωμα-καρκίνωμα». Ξεκινά ως ένας καλοήθης πολύποδας (αδένωμα), ο οποίος μέσω διαδοχικών γενετικών μεταλλάξεων (γονίδια APC, KRAS, TP53) μετατρέπεται σε κακοήθεια σε ένα διάστημα 5-10 ετών. Η αναγνώριση και αφαίρεση αυτών των πολυπόδων κατά τη διάρκεια της κολονοσκόπησης αποτελεί την απόλυτη μορφή πρόληψης.

Κλινική Συμπτωματολογία

Το σιγμοειδές έχει σχετικά στενό αυλό, επομένως τα συμπτώματα εμφανίζονται νωρίτερα σε σχέση με το δεξιό κόλον:

  1. Αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου: Εναλλαγή δυσκοιλιότητας με διάρροια ή αίσθημα ατελούς κένωσης.

  2. Αιματοχεσία: Παρουσία ζωντανού κόκκινου αίματος ή σκουρόχρωμων κενώσεων.

  3. Κοιλιακό άλγος: Συχνά εντοπίζεται στο αριστερό κάτω τεταρτημόριο της κοιλιάς (αριστερός λαγόνιος βόθρος).

  4. Απόφραξη (Ειλεός): Λόγω της στένωσης του αυλού, ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει πλήρη αδυναμία αποβολής αερίων και κοπράνων, γεγονός που αποτελεί χειρουργική επείγουσα κατάσταση.

  5. Αναιμία και απώλεια βάρους: Συμπτώματα που υποδηλώνουν συχνά πιο προχωρημένη νόσο.

Διάγνωση και Σταδιοποίηση

Η διαγνωστική προσέγγιση είναι πολυεπίπεδη:

  • Κολονοσκόπηση: Η εξέταση εκλογής που επιτρέπει τη λήψη βιοψιών.

  • Αξονική Τομογραφία (CT) Θώρακος/Κοιλίας/Πυέλου: Για τον έλεγχο μεταστάσεων και την τοπική έκταση της νόσου.

  • Καρκινικοί Δείκτες (CEA): Χρησιμοποιούνται κυρίως για την παρακολούθηση μετά τη θεραπεία.

Η σταδιοποίηση (TNM) καθορίζει τη θεραπεία:

  • Στάδιο Ι: Ο όγκος περιορίζεται στο τοίχωμα του εντέρου.

  • Στάδιο ΙΙ: Ο όγκος διαπερνά το τοίχωμα αλλά δεν επηρεάζει λεμφαδένες.

  • Στάδιο ΙΙΙ: Παρουσία θετικών λεμφαδένων.

  • Στάδιο IV: Μεταστάσεις σε απομακρυσμένα όργανα (ήπαρ, πνεύμονες).

Θεραπευτική Αντιμετώπιση

Η χειρουργική επέμβαση παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας.

Σιγμοειδεκτομή

Η επέμβαση περιλαμβάνει την αφαίρεση του σιγμοειδούς κόλου μαζί με το αντίστοιχο μεσέντερο και τους λεμφαδένες (ριζικός λεμφαδενικός καθαρισμός).

  • Λαπαροσκοπική Προσέγγιση: Αποτελεί πλέον το "Gold Standard". Μέσω μικρών οπών, ο χειρουργός αφαιρεί τον όγκο με απόλυτη ακρίβεια, προσφέροντας στον ασθενή ελάχιστο πόνο, ταχύτερη ανάρρωση και λιγότερες επιπλοκές.

  • Συμπληρωματική Θεραπεία: Ανάλογα με τη βιοψία, μπορεί να απαιτηθεί επικουρική χημειοθεραπεία για την εξάλειψη μικρομεταστάσεων.

Πρόγνωση

Η πρόγνωση εξαρτάται άμεσα από το στάδιο της διάγνωσης. Στα αρχικά στάδια (Ι & ΙΙ), η πενταετής επιβίωση ξεπερνά το 90%. Ακόμη και στο στάδιο ΙΙΙ, με τον σωστό συνδυασμό χειρουργικής και χημειοθεραπείας, τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά. Η τακτική παρακολούθηση (follow-up) με αξονικές τομογραφίες και κολονοσκόπηση είναι απαραίτητη για τα πρώτα 5 έτη.

FAQ: Συχνές Ερωτήσεις για τον Καρκίνο του Σιγμοειδούς

  1. Είναι απαραίτητη η μόνιμη κολοστομία (παρά φύσιν έδρα); Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων καρκίνου του σιγμοειδούς, η επέμβαση ολοκληρώνεται με άμεση αναστόμωση (ένωση) του εντέρου και ο ασθενής ενεργείται φυσιολογικά. Η κολοστομία είναι σπάνια και συνήθως προσωρινή σε περιπτώσεις επείγουσας απόφραξης ή περιτονίτιδας.

  2. Πόσο διαρκεί η ανάρρωση μετά από λαπαροσκοπική σιγμοειδεκτομή; Ο ασθενής συνήθως κινητοποιείται την επόμενη ημέρα, σιτίζεται σταδιακά και παίρνει εξιτήριο σε 4-6 ημέρες. Η επιστροφή στις πλήρεις δραστηριότητες γίνεται σε περίπου 2-3 εβδομάδες.
  3. Μπορεί ο καρκίνος να προληφθεί; Ναι! Η διενέργεια κολονοσκόπησης προληπτικά στα 45-50 έτη μπορεί να εντοπίσει και να αφαιρέσει προκαρκινικούς πολύποδες, προλαμβάνοντας πλήρως την ανάπτυξη καρκίνου.
  1. Ποιες είναι οι συχνότερες επιπλοκές της επέμβασης; Όπως σε κάθε μεγάλη επέμβαση, υπάρχουν κίνδυνοι όπως η διαφυγή από την αναστόμωση, η αιμορραγία ή η λοίμωξη, ωστόσο η λαπαροσκοπική τεχνική και η εμπειρία του χειρουργού ελαχιστοποιούν αυτές τις πιθανότητες.

 Για περισσότερες πληροφορίες

Καρκίνος του Σιγμοειδούς: Συμπτώματα, Σταδιοποίηση και Θεραπεία | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Η έγκαιρη διάγνωση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής μεθόδου είναι το κλειδί για την ταχεία ανάρρωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας. Μην επιτρέπετε στο πρόβλημα να χρονίζει και μην αναβάλλετε την εξέτασή σας λόγω φόβου ή αμηχανίας. Ο χειρουργός Δημήτρης Φιλίππου και η εξειδικευμένη ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519

Εγγραφή σε: Σχόλια ( Atom )