Το ερυσίπελας αποτελεί μια οξεία, επώδυνη και δυνητικά σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη των ανώτερων στοιβάδων του δέρματος και των επιφανειακών λεμφαγγείων, η οποία εκδηλώνεται με μια χαρακτηριστική, έντονα ερυθρή και διογκωμένη πλάκα, συνηθέστερα στα κάτω άκρα ή στο πρόσωπο. Η έγκαιρη διάγνωση και η άμεση έναρξη της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής είναι καθοριστικές για την ανακοπή της εξάπλωσης της φλεγμονής και την πρόληψη επικίνδυνων επιπλοκών, όπως η σηψαιμία ή η καταστροφή των λεμφαγγείων. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου, με μεγάλη εμπειρία στη διαχείριση λοιμώξεων των μαλακών μορίων, παρουσιάζει τα κλινικά χαρακτηριστικά της νόσου και το σωστό θεραπευτικό πρωτόκολλο.
Επιδημιολογία
Το ερυσίπελας μπορεί να επηρεάσει άτομα όλων των ηλικιών, αλλά παρουσιάζει έξαρση σε βρέφη, μικρά παιδιά και ηλικιωμένους. Στο 80% των περιπτώσεων εντοπίζεται στα κάτω άκρα, ενώ παλαιότερα ήταν πιο συχνό στο πρόσωπο. Παρατηρείται συχνότερα κατά τους θερμούς μήνες του έτους.
Αίτια και Παράγοντες Κινδύνου
Η λοίμωξη προκαλείται σχεδόν αποκλειστικά από τον β-αιμολυτικό στρεπτόκοκκο της ομάδας Α. Το βακτήριο εισέρχεται στο δέρμα μέσω κάποιου λεισιέλματος (μικροτραυματισμού). Παράγοντες που διευκολύνουν την είσοδο και την ανάπτυξη του μικροβίου είναι:
Μυκητιάσεις των ποδιών (π.χ. ανάμεσα στα δάκτυλα - "πόδι του αθλητή").
Χρόνιο λεμφοίδημα ή φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων.
Έλκη (πληγές) λόγω σακχαρώδους διαβήτη.
Δερματίτιδες, ψωρίαση ή εκζέματα.
Παχυσαρκία και ανοσοκαταστολή.
Κλινική Εικόνα και Συμπτώματα
Το ερυσίπελας χαρακτηρίζεται από μια ξαφνική και θορυβώδη έναρξη. Συχνά, τα γενικά συμπτώματα προηγούνται των δερματικών:
Υψηλός πυρετός και ρίγος: Εμφανίζονται απότομα, συνοδευόμενα από γενική κακουχία και πονοκέφαλο.
Χαρακτηριστικό Ερύθημα: Στο δέρμα εμφανίζεται μια περιοχή με έντονο, λαμπερό κόκκινο χρώμα, η οποία είναι ζεστή, πρησμένη και πολύ επώδυνη στην αφή.
Σαφή Όρια: Η κόκκινη περιοχή είναι σαφώς περιγεγραμμένη και ανασηκωμένη από το γύρω υγιές δέρμα (βασική διαφορά από την κοινή κυτταρίτιδα).
Φυσαλίδες: Σε σοβαρές μορφές (πομφολυγώδες ερυσίπελας), μπορεί να σχηματιστούν φουσκάλες με υγρό.
Διάγνωση
Η διάγνωση είναι καθαρά κλινική, βασιζόμενη στην τυπική εικόνα του δέρματος. Οι εργαστηριακές εξετάσεις δείχνουν σημάδια οξείας φλεγμονής (αυξημένα λευκά αιμοσφαίρια, υψηλή CRP και ΤΚΕ). Καλλιέργειες αίματος ή υγρού από τις φυσαλίδες μπορεί να γίνουν για την ταυτοποίηση του μικροβίου, αν και συχνά βγαίνουν αρνητικές.
Θεραπευτική Αντιμετώπιση
Συντηρητική Θεραπεία (Κύρια Αντιμετώπιση)
Το ερυσίπελας αντιμετωπίζεται ιατρικά με τη χορήγηση αντιβιοτικών:
Αντιβίωση: Η πενικιλίνη ή τα παράγωγά της (π.χ. αμοξικιλλίνη) αποτελούν τη θεραπεία εκλογής. Σε ασθενείς με αλλεργία στην πενικιλίνη, χρησιμοποιούνται μακρολίδια ή κλινδαμυκίνη. Η διάρκεια της θεραπείας είναι συνήθως 10-14 ημέρες. Σε σοβαρές περιπτώσεις με υψηλό πυρετό, η έναρξη γίνεται ενδοφλεβίως στο νοσοκομείο.
Υποστηρικτικά Μέτρα:
Απόλυτη ανάπαυση και ανύψωση του πάσχοντος μέλους (ανάρροπη θέση) για τη μείωση του οιδήματος.
Υγρές, δροσερές κομπρέσες με φυσιολογικό ορό για την ανακούφιση του πόνου.
Αναλγητικά και αντιπυρετικά.
Χειρουργική Θεραπεία
Το απλό ερυσίπελας δεν χειρουργείται. Χειρουργική παρέμβαση απαιτείται μόνο αν εμφανιστούν επιπλοκές, όπως ο σχηματισμός αποστήματος ή η εξέλιξη της λοίμωξης σε νεκρωτική περιτονίτιδα, όπου χρειάζεται άμεση διάνοιξη και καθαρισμός των νεκρωμένων ιστών.
Πρόγνωση
Με την κατάλληλη αντιβίωση, η πρόγνωση είναι εξαιρετική και τα συμπτώματα υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες. Ωστόσο, το ερυσίπελας έχει την τάση να υποτροπιάζει (στο 20% των ασθενών) στην ίδια περιοχή, αν δεν αντιμετωπιστεί η πρωταρχική αιτία (π.χ. οι μύκητες στα δάκτυλα ή το χρόνιο οίδημα).
FAQ
Ποια είναι η διαφορά ερυσίπελατος και κυτταρίτιδας; Το ερυσίπελας επηρεάζει τις πιο επιφανειακές στοιβάδες του δέρματος και έχει πολύ σαφή, υπεγερμένα όρια, ενώ η κυτταρίτιδα αφορά βαθύτερους ιστούς και τα όριά της είναι διάχυτα.
Είναι κολλητικό το ερυσίπελας; Όχι, δεν μεταδίδεται εύκολα από άτομο σε άτομο, καθώς το μικρόβιο βρίσκεται βαθύτερα στο δέρμα και όχι στην επιφάνεια.
Γιατί ξαναπαθαίνω ερυσίπελας στο ίδιο πόδι; Κάθε επεισόδιο ερυσίπελατος καταστρέφει τα τοπικά λεμφαγγεία, δυσκολεύοντας τη λεμφική παροχέτευση. Αυτό δημιουργεί μια περιοχή με στάση υγρού, η οποία είναι ευάλωτη σε νέες μολύνσεις.
Πώς μπορώ να προλάβω μια υποτροπή; Διατηρώντας το δέρμα καθαρό και ενυδατωμένο, θεραπεύοντας άμεσα τις μυκητιάσεις ανάμεσα στα δάκτυλα και φορώντας κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης αν υπάρχει χρόνια φλεβική ανεπάρκεια.
Για περισσότερες
πληροφορίες
Ερυσίπελας: Συμπτώματα, Διάγνωση & Αντιμετώπιση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.
Επικοινωνία & Προγραμματισμός
Ραντεβού: Η έγκαιρη
διάγνωση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής μεθόδου είναι το κλειδί για
την ταχεία ανάρρωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας. Μην επιτρέπετε στο
πρόβλημα να χρονίζει και μην αναβάλλετε την εξέτασή σας λόγω φόβου ή αμηχανίας.
Ο εξειδικευμένος χειρουργός Δημήτρης
Φιλίππου και η ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας
προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και
ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.
Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519
