Αυτοεξέταση Μαστού: Πώς να την Κάνετε Σωστά Βήμα-Βήμα στο Σπίτι | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Αυτοεξέταση Μαστού: Πώς Γίνεται Σωστά στο Σπίτι | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως και η πρώτη αιτία θανάτου από ογκολογική νόσο στο γυναικείο πληθυσμό. Παρά τη συχνότητά του, η επιστήμη έχει αποδείξει ότι η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές, προσφέροντας ποσοστά πλήρους ίασης που αγγίζουν το 95% στα αρχικά στάδια.

Ένα από τα πιο ισχυρά όπλα που έχει κάθε γυναίκα στα χέρια της για την έγκαιρη ανίχνευση τυχόν αλλαγών είναι η μηνιαία αυτοεξέταση μαστού. Η διαδικασία αυτή βοηθά τη γυναίκα να γνωρίσει τη φυσιολογική ανατομία και υφή του στήθους της, ώστε να είναι σε θέση να αναγνωρίσει αμέσως οτιδήποτε νέο ή ασυνήθιστο εμφανιστεί.

Ο Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Δημήτρης Φιλίππου παρουσιάζει έναν απόλυτα πρακτικό, σαφή και επιστημονικό οδηγό για το πώς πρέπει να γίνεται σωστά η αυτοεξέταση βήμα-βήμα, διώχνοντας το περιττό άγχος.

1. Ποια είναι η Κατάλληλη Ημέρα για την Εξέταση;

Η αυτοεξέταση δεν πρέπει να γίνεται τυχαίες ημέρες, καθώς οι ορμονικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια του κύκλου αλλάζουν την υφή του μαστού, προκαλώντας συχνά φυσιολογικό πρήξιμο ή ευαισθησία (μαστοδυνία).

• Γυναίκες με σταθερό κύκλο: Η ιδανική περίοδος είναι η 7η έως η 10η ημέρα από την έναρξη της περιόδου (όπου οι μαστοί είναι πιο μαλακοί, λιγότερο πρησμένοι και δεν πονούν).

• Γυναίκες σε εμμηνόπαυση, εγκυμοσύνη ή θηλασμό: Η εξέταση πρέπει να γίνεται μία σταθερή ημέρα κάθε μήνα (π.χ. η 1η του μηνός), την οποία η γυναίκα θα θυμάται εύκολα.

2. Βήμα 1ο: Η Οπτική Παρατήρηση (Μπροστά στον Καθρέφτη)

Σταθείτε μπροστά σε έναν καθρέφτη σε καλά φωτισμένο δωμάτιο, με το πάνω μέρος του σώματος γυμνό. Παρατηρήστε τους μαστούς σας σε τρεις διαφορετικές θέσεις:

1. Με τα χέρια χαλαρά στα πλάγια.

2. Με τα χέρια ψηλά πάνω από το κεφάλι.

3. Με τα χέρια σφιγμένα στη μέση, σκύβοντας ελαφρώς προς τα εμπρός (ώστε να τεντωθούν οι θωρακικοί μύες).

Τι ψάχνετε εξωτερικά:

• Αλλαγές στο σχήμα, το μέγεθος ή τη συμμετρία των μαστών (είναι φυσιολογικό ο ένας μαστός να είναι ελαφρώς μεγαλύτερος, αλλά προσέξτε τυχόν πρόσφατες αλλαγές).

• Ειλκυσμό (τράβηγμα) του δέρματος ή της θηλής προς τα μέσα.

• Αλλοιώσεις στο δέρμα (ερυθρότητα, φλούδα πορτοκαλιού, πρήξιμο, «ρυτίδωση» ή πληγές).

• Έκκριση υγρού από τη θηλή χωρίς πίεση (ειδικά αν είναι αιματηρό ή διαυγές σαν νερό).

3. Βήμα 2ο: Η Ψηλάφηση (Στο Ντους ή σε Όρθια Θέση)

Η ψηλάφηση γίνεται καλύτερα στο ντους, καθώς το σαπούνι και το νερό κάνουν το δέρμα ολισθηρό, διευκολύνοντας τα δάχτυλα να γλιστρούν απαλά.

• Η Τεχνική: Χρησιμοποιήστε την εσωτερική επιφάνεια των τριών μεσαίων δακτύλων του χεριού σας (δείκτης, μέσος, παράμεσος) και ποτέ τις άκρες των δακτύλων («τσιμπώντας» τον ιστό), καθώς αυτό δημιουργεί ψευδή αίσθηση όγκων.

• Το Αντίθετο Χέρι: Εξετάζετε πάντα τον δεξιό μαστό με το αριστερό χέρι και τον αριστερό μαστό με το δεξί χέρι. Το χέρι της πλευράς που εξετάζεται βρίσκεται ανασηκωμένο πίσω από το κεφάλι.

Οι Κινήσεις:

Κινηθείτε κυκλικά, ξεκινώντας από την περιφέρεια του μαστού και προχωρώντας σπειροειδώς προς τη θηλή, ασκώντας τρία επίπεδα πίεσης (ελαφριά για το δέρμα, μέτρια για τον ενδιάμεσο ιστό, βαθύτερη για τους ιστούς κοντά στα πλευρά). Βεβαιωθείτε ότι καλύπτετε ολόκληρο τον μαστό, καθώς και την περιοχή ανάμεσα στο στήθος και την μασχάλη.

4. Βήμα 3ο: Η Ψηλάφηση σε Ξαπλωμένη Θέση

Ξαπλώστε στο κρεβάτι τοποθετώντας ένα μικρό μαξιλάρι κάτω από τον ώμο της πλευράς που θα εξετάσετε. Αυτή η θέση απλώνει ομοιόμορφα τον ιστό του μαστού πάνω στο θωρακικό τοίχωμα, κάνοντας την ψηλάφηση πολύ πιο εύκολη και ακριβή. Επαναλάβετε τις ίδιες κυκλικές κινήσεις με τα τρία δάκτυλα.

5. Βήμα 4ο: Έλεγχος της Θηλής και της Μασχάλης

• Θηλή: Πιέστε απαλά τη θηλή ανάμεσα στον δείκτη και τον αντίχειρα. Παρατηρήστε αν υπάρχει οποιαδήποτε έκκριση υγρού.

• Μασχάλη: Κατεβάστε το χέρι σας χαλαρά στα πλάγια και ψηλαφήστε βαθιά την μασχαλιαία κοιλότητα. Αναζητήστε τυχόν διογκωμένους, σκληρούς ή επώδυνους λεμφαδένες (που μοιάζουν με μικρά μπαλάκια).

Τα 5 Σημάδια Κινδύνου (Red Flags):

Αν ψηλαφήσετε ή δείτε κάτι από τα παρακάτω, προγραμματίστε άμεσα μια επίσκεψη στον Χειρουργό Μαστού:

1. Μια σκληρή, ανώδυνη μάζα (ογκίδιο) με ανώμαλα όρια που δεν μετακινείται εύκολα.

2. Ξαφνική εισολκή (τράβηγμα) της θηλής προς τα μέσα.

3. Έκκριση αιματηρού ή ορώδους (διάφανου) υγρού από τη μία θηλή.

4. Δέρμα με όψη «φλοιού πορτοκαλιού» ή επίμονη ερυθρότητα που δεν υποχωρεί.

5. Διόγκωση (ογκίδιο) στην περιοχή της μασχάλης.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Αν βρω ένα ογκίδιο (μπαλάκι) στο στήθος μου, σημαίνει οπωσδήποτε ότι έχω καρκίνο; Όχι, σε καμία περίπτωση. Πάνω από το 80-85% των ογκιδίων που ψηλαφούν οι γυναίκες, ειδικά οι νεότερες κάτω των 40 ετών, αποδεικνύονται καλοήθεις παθήσεις. Μπορεί να πρόκειται για μια απλή κύστη (κύστη με υγρό) ή ένα ινοαδένωμα (καλοήθης όγκος από ινώδη ιστό). Ωστόσο, κάθε νέο εύρημα πρέπει πάντα να ελέγχεται ιατρικά.

2. Η αυτοεξέταση μπορεί να αντικαταστήσει τη μαστογραφία; Κατηγορηματικά όχι. Η αυτοεξέταση ανιχνεύει όγκους που έχουν ήδη φτάσει σε ένα συγκεκριμένο μέγεθος (συνήθως πάνω από 1-2 εκατοστά). Η ψηφιακή μαστογραφία και ο υπέρηχος μπορούν να εντοπίσουν τον καρκίνο σε προκλινικό στάδιο (μικροαποτιτανώσεις ή όγκους χιλιοστών), χρόνια προτού αυτοί γίνουν ψηλαφητοί, προσφέροντας την απόλυτη ευκαιρία για ίαση.

3. Από ποια ηλικία πρέπει μια γυναίκα να ξεκινάει την αυτοεξέταση; Η μηνιαία αυτοεξέταση καλό είναι να ξεκινάει από την ηλικία των 20 ετών. Με αυτόν τον τρόπο, η γυναίκα εξοικειώνεται νωρίς με τη φυσιολογική οζώδη υφή του μαστού της, κάνοντας πολύ πιο εύκολο τον εντοπισμό οποιασδήποτε μελλοντικής αλλαγής.

4. Αν έχω αυξημένη ευαισθησία και πόνο και στους δύο μαστούς πριν την περίοδο, πρέπει να ανησυχήσω; Ο πόνος και στους δύο μαστούς (αμφίπλευρη μαστοδυνία) που σχετίζεται με τον κύκλο είναι ένα εξαιρετικά συχνό, φυσιολογικό φαινόμενο λόγω της κατακράτησης υγρών από τις ορμόνες. Ο καρκίνος του μαστού στα αρχικά του στάδια σπάνια προκαλεί πόνο. Παρόλα αυτά, ένας νέος, εντοπισμένος πόνος μόνο σε ένα σημείο του ενός μαστού πρέπει να αξιολογείται.

5. Τι πρέπει να κάνω αν βρω κάτι ύποπτο κατά την αυτοεξέταση; Το πρώτο βήμα είναι να παραμείνετε ψύχραιμη και να μην πανικοβληθείτε. Κλείστε άμεσα ένα ραντεβού με έναν εξειδικευμένο Χειρουργό Μαστού. Εκείνος θα σας εξετάσει κλινικά και θα σας καθοδηγήσει για τις απαραίτητες απεικονιστικές εξετάσεις (υπερηχογράφημα μαστού ή/και ψηφιακή μαστογραφία) για να τεθεί η ακριβής διάγνωση.

Για περισσότερες πληροφορίες

Αυτοεξέταση Μαστού: Πώς Γίνεται Σωστά στο Σπίτι | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Η έγκαιρη διάγνωση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής μεθόδου είναι το κλειδί για την ταχεία ανάρρωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας. Μην επιτρέπετε στο πρόβλημα να χρονίζει και μην αναβάλλετε την εξέτασή σας λόγω φόβου ή αμηχανίας. Ο εξειδικευμένος χειρουργός Δημήτρης Φιλίππου και η ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519