Οι κατακλίσεις (διεθνώς γνωστές ως έλκη πίεσης) αποτελούν ένα από τα πιο σοβαρά, επώδυνα και σύνθετα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζουν οι κλινήρεις, ηλικιωμένοι ή παραπληγικοί ασθενείς. Πρόκειται για εντοπισμένες βλάβες του δέρματος και των υποκείμενων ιστών, οι οποίες προκαλούνται από την παρατεταμένη και συνεχή πίεση που ασκείται στα σημεία του σώματος που έρχονται σε επαφή με το στρώμα ή το αναπηρικό αμαξίδιο. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου παρουσιάζει έναν πλήρη οδηγό για τα στάδια της νόσου, τη σημασία της πρόληψης και τον καθοριστικό ρόλο του χειρουργού στην αντιμετώπιση των προχωρημένων ελκών.
Πώς Δημιουργούνται οι Κατακλίσεις και Ποια τα Σημεία Υψηλού Κινδύνου;
Όταν ένας ασθενής παραμένει ακίνητος στην ίδια θέση, η συνεχής πίεση συμπιέζει τα μικρά αγγεία του δέρματος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη διακοπή της ροής του αίματος, την ισχαιμία και, τελικά, τη νέκρωση των ιστών.
Τα έλκη αναπτύσσονται κυρίως πάνω από οστικές προεξοχές, εκεί δηλαδή όπου το κόκκαλο πιέζει απευθείας το δέρμα:
Στην ύπτια θέση (ανάσκελα): Στον κόκκυγα (ιερό οστό), στις πτέρνες, στην ωμοπλάτη και στο πίσω μέρος του κεφαλιού.
Στην πλάγια θέση: Στους τροχαντήρες (γοφούς), στα γόνατα και στους αστραγάλους.
Τα 4 Στάδια των Κατακλίσεων
Η βαρύτητα μιας κατάκλισης ταξινομείται διεθνώς σε 4 στάδια:
Στάδιο 1: Το δέρμα είναι ανέπαφο, αλλά παρουσιάζει μια επίμονη ερυθρότητα (κοκκινίλα) που δεν ασπρίζει όταν την πιέζουμε με το δάχτυλο. Η περιοχή μπορεί να είναι ζεστή ή επώδυνη.
Στάδιο 2: Μερική απώλεια του πάχους του δέρματος. Εμφανίζεται ως ανοιχτό, ρηχό έλκος (πληγή) με κοκκινωπό πυθμένα, ή σαν φουσκάλα με υγρό που έχει σπάσει.
Στάδιο 3: Πλήρης απώλεια του δέρματος. Η πληγή βαθαίνει και το υποδόριο λίπος γίνεται ορατό. Μπορεί να υπάρχει νεκρωτικός ιστός (κίτρινος ή μαύρος) και "σπηλαιοποίηση" (κρυφά κανάλια κάτω από το δέρμα).
Στάδιο 4: Εκτεταμένη καταστροφή των ιστών. Το έλκος είναι πολύ βαθύ και αποκαλύπτει μυς, τένοντες ή ακόμα και το κόκκαλο. Ο κίνδυνος οστεομυελίτιδας (λοίμωξης του οστού) είναι τεράστιος.
Ο Χρυσός Κανόνας της Πρόληψης
Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία και βασίζεται στη σωστή φροντίδα από τους συγγενείς ή τους νοσηλευτές:
Συχνή Αλλαγή Θέσης: Ο ασθενής πρέπει να γυρίζει (δεξιά, αριστερά, ανάσκελα) κάθε 2 ώρες απαρέγκλιτα.
Ειδικά Στρώματα: Χρήση αεροστρώματος κατακλίσεων με αντλία εναλλασσόμενης πίεσης.
Καθαριότητα και Ενυδάτωση: Το δέρμα πρέπει να διατηρείται πάντα καθαρό και στεγνό (άμεση αλλαγή πάνας σε ακράτεια) και να ενυδατώνεται με ειδικές κρέμες (όχι οινόπνευμα).
Σωστή Διατροφή: Διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνες, βιταμίνες και καλή ενυδάτωση, που βοηθούν στη διατήρηση της ελαστικότητας του δέρματος.
Ο Κρίσιμος Ρόλος του Χειρουργού: Χειρουργικός Καθαρισμός (Debridement)
Στα Στάδια 3 και 4, η πληγή καλύπτεται από νεκρώματα και μολυσμένους ιστούς που λειτουργούν ως «τροφή» για τα βακτήρια, εμποδίζοντας κάθε πιθανότητα επούλωσης και απειλώντας τον ασθενή με σήψη. Σε αυτό το σημείο, η παρέμβαση του χειρουργού είναι σωτήρια.
Ο Χειρουργικός Καθαρισμός (Debridement) πραγματοποιείται με τη χρήση εξειδικευμένων εργαλείων. Ο χειρουργός αφαιρεί σχολαστικά όλους τους νεκρούς, ινώδεις και μολυσμένους ιστούς, μέχρι να αποκαλυφθεί υγιής, αιματούμενος ιστός (ιστός κοκκίωσης). Η διαδικασία αυτή:
Εξαλείφει την εστία της μόλυνσης.
Επιτρέπει στα αντιβιοτικά και στα σύγχρονα επιθέματα να δράσουν αποτελεσματικά.
Ενεργοποιεί τους φυσικούς μηχανισμούς ανάπλασης του οργανισμού.
Σε πολύ προχωρημένες περιπτώσεις, εφαρμόζονται σύγχρονες τεχνολογίες όπως η Θεραπεία Αρνητικής Πίεσης (συσκευές VAC), που τοποθετούνται πάνω στην πληγή, ρουφούν τα εκκρίματα και επιταχύνουν θεαματικά το κλείσιμο του έλκους. Σε εξαιρετικά δύσκολες περιπτώσεις ο Καθηγητής εφαρμόζει πρώτος στην Ελλάδα μια πρωτοποριακή θεραπεία αυτόλογης μεταμόσχευσης.
FAQ
Μπορεί μια κατάκλιση να προκαλέσει θάνατο; Δυστυχώς ναι. Αν μια κατάκλιση Σταδίου 3 ή 4 αφεθεί χωρίς χειρουργικό καθαρισμό, οι μικροοργανισμοί μπορούν να εισχωρήσουν στο αίμα, προκαλώντας βαριά σήψη και σηπτικό σοκ, καταστάσεις με εξαιρετικά υψηλά ποσοστά θνητότητας για τους εξασθενημένους ασθενείς.
Πόσο συχνά πρέπει να αλλάζονται τα επιθέματα μετά τον καθαρισμό; Αυτό εξαρτάται από το βαθμό των εκκρίσεων της πληγής και το είδος του επιθέματος (υδροجيلώδη, αργιλικά, αφρώδη). Μπορεί να απαιτείται αλλαγή καθημερινά ή κάθε 2-3 ημέρες, πάντα υπό την καθοδήγηση του χειρουργού.
Ο χειρουργικός καθαρισμός πονάει; Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι νεκρωτικοί ιστοί δεν έχουν αίσθηση πόνου. Ωστόσο, για την άνεση του ασθενούς, χρησιμοποιούνται τοπικά αναισθητικά τζελ ή σπρέι, και αν η πληγή είναι πολύ βαθιά, η διαδικασία μπορεί να γίνει με ελαφρά καταστολή (μέθη).
Γιατί δεν κλείνει η πληγή παρόλο που βάζουμε ακριβά επιθέματα; Κανένα επίθεμα δεν μπορεί να δράσει αν πάνω στην πληγή υπάρχει έστω και λίγος νεκρωτικός ή μολυσμένος ιστός (μαύρη ή κίτρινη εσχάρα). Ο χειρουργικός καθαρισμός είναι το απαραίτητο πρώτο βήμα για να "δουλέψει" οποιοδήποτε θεραπευτικό επίθεμα.
Για περισσότερες
πληροφορίες
Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.
Επικοινωνία & Προγραμματισμός
Ραντεβού: Η έγκαιρη
διάγνωση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής μεθόδου είναι το κλειδί για
την ταχεία ανάρρωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας. Μην επιτρέπετε στο
πρόβλημα να χρονίζει και μην αναβάλλετε την εξέτασή σας λόγω φόβου ή αμηχανίας.
Ο εξειδικευμένος χειρουργός Δημήτρης
Φιλίππου και η ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας
προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και
ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.
Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να
προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519
0 σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου