Γιατί δημιουργούνται οι κατακλίσεις;
Η κύρια αιτία είναι η πίεση που ασκείται σε περιοχές του σώματος που βρίσκονται πάνω από οστικές προεξοχές (κόκκυγας, ισχία, πτέρνες). Το 95% των περιπτώσεων εντοπίζεται στο κάτω τμήμα του σώματος, ενώ το 70% των ασθενών είναι άνω των 65 ετών. Παράγοντες όπως η ακινησία, η κακή θρέψη και η ελλιπής υγιεινή επιταχύνουν τη δημιουργία ελκών.
Ταξινόμηση Κατακλίσεων ανά Στάδιο
Η βαρύτητα μιας κατάκλισης καθορίζει και τη θεραπευτική προσέγγιση. Ακολουθεί ο πίνακας ταξινόμησης:
| Στάδιο | Περιγραφή Βλάβης | Βάθος Ιστού |
| Στάδιο 1 | Ερύθημα (ερυθρότητα) | Επιφανειακό (το δέρμα είναι ακέραιο) |
| Στάδιο 2 | Επιφανειακό έλκος ή φυσαλίδες | Μερικού πάχους δέρμα |
| Στάδιο 3 | Νεκρωτικό έλκος (κρατήρας) | Διήθηση υποδόριου λίπους έως την περιτονία |
| Στάδιο 4 | Βλάβη ολικού πάχους | Διήθηση σε μύες, τένοντες και οστά |
[Image showing the 4 stages of pressure ulcers from redness to deep tissue damage]
Βασικές Οδηγίες Πρόληψης και Φροντίδας
Το 65% των κατακλίσεων μπορεί να προληφθεί με εντατική φροντίδα:
Αλλαγή Θέσης: Ο ασθενής πρέπει να αλλάζει πλευρό τουλάχιστον κάθε 2 ώρες.
Στρώματα Κατακλίσεων: Χρήση δυναμικών στρωμάτων με αεροκυψέλες και αντλία αέρος για ισοκατανομή των πιέσεων.
Διατροφική Υποστήριξη: Ενίσχυση της πρόσληψης λευκώματος (πρωτεΐνης) για ταχύτερη ανάπλαση των ιστών.
Υγιεινή Δέρματος: Σχολαστική καθαριότητα για την αποφυγή ερεθισμών από ιδρώτα ή εκκρίσεις.
Η Χειρουργική Αντιμετώπιση
Όταν η κατάκλιση προχωρήσει σε στάδια 3 ή 4, η παρέμβαση του χειρουργού είναι επιβεβλημένη:
Αφαίρεση Νεκρωτικού Υλικού: Ο καθαρισμός των νεκρωμάτων (debridement) πρέπει να γίνεται από χειρουργό για να αποκαλυφθούν οι υγιείς ιστοί.
Πλύσεις: Ο φυσιολογικός ορός είναι η ιδανική επιλογή. Αποφύγετε τη συχνή χρήση οξυζενέ ή ιωδιούχων, καθώς μπορεί να δράσουν κυτταροτοξικά.
Σύγχρονα Επιθέματα: Χρήση ειδικών επιθεμάτων (υδροκολλοειδή, αλγινικά) που διατηρούν την απαραίτητη υγρασία για την επούλωση.
Πλαστική Αποκατάσταση: Σε σοβαρές περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται κρημνοί ή τεχνητό δέρμα για την κάλυψη των ελλειμμάτων.
Αυξητικοί Παράγοντες: Έγχυση αυξητικών παραγόντων από το αίμα του ασθενούς για την ενεργοποίηση της επούλωσης σε ανθεκτικά έλκη.
FAQ - Συχνές Ερωτήσεις για τις Κατακλίσεις
1. Κάνει να αφήνω την κατάκλιση να "αερίζεται" χωρίς επίδεσμο;
Όχι. Η κατάκλιση χρειάζεται ένα κλειστό, υγρό και προστατευμένο περιβάλλον για να επουλωθεί. Η έκθεση στον αέρα αφυδατώνει το τραύμα και καθυστερεί την ανάπλαση.
2. Πότε πρέπει να δοθεί αντιβίωση;
Μόνο όταν υπάρχει κλινική εικόνα λοίμωξης (πύον, έντονη δυσοσμία, πυρετός). Ο απλός αποικισμός με μικρόβια είναι αναμενόμενος και δεν απαιτεί πάντα αντιβιοτικά.
3. Κάθε πότε πρέπει να αλλάζω το επίθεμα;
Η αλλαγή εξαρτάται από την ποσότητα των εκκρίσεων. Μπορεί να χρειάζεται από 2 φορές την ημέρα έως και μία φορά την εβδομάδα. Ιδανικά αλλάζουμε το επίθεμα όταν τα υγρά αρχίζουν να διαφεύγουν από τα πλάγια.
4. Είναι επώδυνος ο καθαρισμός της κατάκλισης;
Σε βαθιές κατακλίσεις, η αίσθηση του πόνου μπορεί να είναι μειωμένη λόγω νέκρωσης των νεύρων, ωστόσο ο καθαρισμός πρέπει να γίνεται πάντα με τη δέουσα προσοχή και, αν χρειαστεί, με τοπική αναλγησία.
Για περισσότερες πληροφορίες
Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.
Η περιποίηση μιας κατάκλισης απαιτεί εξειδικευμένη γνώση και υπομονή. Για οδηγίες χειρουργικού καθαρισμού και προηγμένες θεραπείες επούλωσης, επικοινωνήστε με το ιατρείο του Αν. Καθηγητή Δημήτρη Φιλίππου στο 210 7256519.
0 σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου