Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026

Κατακλίσεις και Έλκη Πίεσης: Μια Πολυδιάστατη Πρόκληση για τον Ασθενή και το Σύστημα Υγείας | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Κατακλίσεις (Έλκη Πίεσης): Πρόληψη, Θεραπεία & Αποκατάσταση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Κατακλίσεις (Έλκη Πίεσης): Πρόληψη, Θεραπεία & Αποκατάσταση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Οι κατακλίσεις, γνωστές στην ιατρική ορολογία ως έλκη πίεσης, αποτελούν εντοπισμένες βλάβες του δέρματος ή και των υποκείμενων ιστών (μύες, οστά), οι οποίες προκαλούνται από παρατεταμένη πίεση, τριβή ή συνδυασμό αυτών. Παρά την πρόοδο της νοσηλευτικής φροντίδας, οι κατακλίσεις παραμένουν ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας που επηρεάζει δραματικά την ποιότητα ζωής των ασθενών και αυξάνει τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου τονίζει ότι η διαχείριση των ελκών πίεσης απαιτεί μια ολιστική προσέγγιση, που ξεκινά από την αυστηρή πρόληψη και φτάνει έως τις πλέον σύνθετες επανορθωτικές χειρουργικές τεχνικές.

Επιδημιολογικά και Οικονομικά Δεδομένα

Οι κατακλίσεις δεν αποτελούν μόνο ιατρικό αλλά και μείζον οικονομικό ζήτημα:

  • Ποιοι ασθενείς αφορούν: Κυρίως άτομα με περιορισμένη κινητικότητα, ηλικιωμένους, παραπληγικούς, ασθενείς σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) και άτομα με χρόνια νοσήματα (διαβήτης, αγγειοπάθειες).

  • Επίπτωση: Στις αναπτυγμένες χώρες, το ποσοστό εμφάνισης ελκών πίεσης στα νοσοκομεία κυμαίνεται από 5% έως 15%, ενώ σε οίκους ευγηρίας μπορεί να είναι ακόμη υψηλότερο.

  • Οικονομικό Κόστος: Η θεραπεία των κατακλίσεων απορροφά τεράστιους πόρους από τα συστήματα υγείας. Το κόστος περιλαμβάνει τα ειδικά επιθέματα, τις νοσηλείες, τις χειρουργικές επεμβάσεις και τη διαχείριση των επιπλοκών (σηψαιμία, οστεομυελίτιδα). Στην Ευρώπη, το κόστος ανά ασθενή μπορεί να ανέλθει σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ ανάλογα με το στάδιο του έλκους.

Μέθοδοι Αποκατάστασης: Πλεονεκτήματα και Περιορισμοί

Η θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο της κατάκλισης (Στάδια I έως IV).

1. Συντηρητική Θεραπεία και Επιθέματα

Χρήση προηγμένων επιθεμάτων (υδροκολλοειδή, αφρώδη, αργύρου) για τη διατήρηση υγρού περιβάλλοντος επούλωσης.

  • Πλεονεκτήματα: Μη επεμβατική, μπορεί να γίνει στο σπίτι.

  • Περιορισμοί: Αποτελεσματική μόνο σε αρχικά στάδια. Απαιτεί πολύ χρόνο και συνεχή νοσηλευτική φροντίδα.

  • Κόστος: Υψηλό κόστος αναλώσιμων υλικών σε βάθος χρόνου.

2. Θεραπεία Αρνητικής Πίεσης (VAC - Vacuum Assisted Closure)

Εφαρμογή ειδικής συσκευής που ασκεί ελεγχόμενη αναρρόφηση στο έλκος.

  • Πλεονεκτήματα: Ταχύτατη δημιουργία κοκκιώδους ιστού, μείωση του οιδήματος και των μικροβίων.

  • Αποτελέσματα: Εξαιρετικά για την προετοιμασία του τραύματος πριν το χειρουργείο.

  • Περιορισμοί: Αντενδείκνυται σε ενεργό κακοήθεια ή ανεξέλεγκτη οστεομυελίτιδα.

3. Χειρουργικός Καθαρισμός (Debridement)

Η αφαίρεση των νεκρωτικών ιστών που εμποδίζουν την επούλωση.

  • Πλεονεκτήματα: Απαραίτητο βήμα για τον έλεγχο των λοιμώξεων.

  • Αποτελέσματα: Μετατρέπει ένα «χρόνιο» τραύμα σε «οξύ», ενεργοποιώντας την επούλωση.

4. Χειρουργική Αποκατάσταση με Κρημνούς

Μεταφορά υγιούς ιστού (δέρμα και μύες) από γειτονικές περιοχές για την κάλυψη του ελλείμματος.

  • Πλεονεκτήματα: Η μόνη οριστική λύση για έλκη σταδίου III και IV. Προσφέρει ανθεκτικό ιστό που αντέχει την πίεση.

  • Αποτελέσματα: Πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας σε εξειδικευμένα χέρια.

  • Περιορισμοί: Απαιτεί γενική αναισθησία και αυστηρό μετεγχειρητικό περιορισμό της πίεσης (ειδικά κρεβάτια).

Τι πρέπει να προσέχει ο ασθενής και ο φροντιστής

Η πρόληψη είναι ανώτερη της θεραπείας:

  1. Συχνή αλλαγή στάσης: Κάθε 2 ώρες οπωσδήποτε.

  2. Ειδικά στρώματα: Χρήση αεροστρωμάτων εναλλασσόμενης πίεσης.

  3. Διατροφή: Υψηλή πρόσληψη πρωτεϊνών, βιταμινών και ιχνοστοιχείων (ψευδάργυρος).

  4. Έλεγχος υγρασίας: Διατήρηση του δέρματος καθαρού και στεγνού (αποφυγή ερεθισμών από ακράτεια).


FAQ: Συχνές Ερωτήσεις για τις Κατακλίσεις

  • Πότε μια κατάκλιση πρέπει να χειρουργηθεί; Όταν το έλκος είναι βαθύ (αποκαλύπτεται μύς ή οστό), όταν δεν επουλώνεται με συντηρητικά μέσα μετά από εβδομάδες ή όταν υπάρχει κίνδυνος γενικευμένης λοίμωξης.

  • Είναι επώδυνη η χειρουργική αποκατάσταση; Η επέμβαση γίνεται υπό αναισθησία. Μετεγχειρητικά ο πόνος ελέγχεται πλήρως, αλλά η δυσκολία έγκειται στην ανάγκη ο ασθενής να μην πιέζει την περιοχή για κάποιες εβδομάδες.

  • Γιατί οι κατακλίσεις επανέρχονται; Η υποτροπή οφείλεται συνήθως στη μη εξάλειψη του αιτίου (πίεση) ή στην κακή θρέψη του ασθενούς. Το χειρουργείο διορθώνει το έλλειμμα, αλλά η φροντίδα πρέπει να είναι ισόβια.

  • Ποιο είναι το συνολικό κόστος; Αν και η χειρουργική επέμβαση έχει ένα αρχικό κόστος, συχνά αποδεικνύεται φθηνότερη από μήνες αποτυχημένης συντηρητικής θεραπείας με πανάκριβα επιθέματα που δεν αποδίδουν.


Για περισσότερες πληροφορίες

Κατακλίσεις (Έλκη Πίεσης): Πρόληψη, Θεραπεία & Αποκατάσταση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Η διαχείριση των κατακλίσεων απαιτεί εμπειρία και εξειδικευμένο πλάνο. Για μια αναλυτική αξιολόγηση δύσκολων ελκών και την εφαρμογή των πλέον σύγχρονων μεθόδων αποκατάστασης, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο του Αν. Καθηγητή Δημήτρη Φιλίππου. Ο χειρουργός Δημήτρης Φιλίππου και η εξειδικευμένη ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519