Τρίτη 2 Ιουνίου 2026

Τυχαίωμα Επινεφριδίου (Adrenal Incidentaloma): Τι Σημαίνει η Τυχαία Ανεύρεση Μάζας στα Επινεφρίδια και Πότε Χειρουργείται; | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Τυχαίωμα Επινεφριδίου: Τι Είναι & Πότε Χρειάζεται Χειρουργείο | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Τυχαίωμα Επινεφριδίου: Τι Είναι & Πότε Χρειάζεται Χειρουργείο | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Με τη ραγδαία εξέλιξη και την αυξημένη χρήση των σύγχρονων απεικονιστικών μεθόδων (αξονική και μαγνητική τομογραφία), όλο και συχνότερα οι γιατροί έρχονται αντιμέτωποι με ένα εύρημα που ονομάζεται «τυχαίωμα επινεφριδίου». Πρόκειται για μια μάζα (όγκο) στα επινεφρίδια, η οποία ανακαλύπτεται εντελώς τυχαία κατά τη διάρκεια ελέγχου για κάποια άλλη, άσχετη πάθηση (π.χ. για έναν πόνο στη μέση ή έλεγχο χολής). Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου εξηγεί πώς πρέπει να αξιολογείται σωστά αυτό το εύρημα και πότε απαιτείται χειρουργική παρέμβαση.

Τι Είναι τα Επινεφρίδια και Ποια η Σημασία τους;

Τα επινεφρίδια είναι δύο μικροί, αλλά ζωτικής σημασίας ενδοκρινείς αδένες, που βρίσκονται στην κορυφή κάθε νεφρού. Είναι υπεύθυνα για την παραγωγή πολύ σημαντικών ορμονών, όπως η κορτιζόλη (ορμόνη του στρες), η αλδοστερόνη (ρυθμίζει την πίεση) και η αδρεναλίνη.

Όταν ανιχνεύεται ένα τυχαίωμα, το πρώτο πράγμα που πρέπει να ξεκαθαρίσει ο χειρουργός είναι αν αυτός ο όγκος παράγει ορμόνες (λειτουργικός όγκος) και αν υπάρχει υποψία κακοήθειας.

Τα Δύο Κρίσιμα Ερωτήματα της Αξιολόγησης

Μόλις εντοπιστεί ένα τυχαίωμα επινεφριδίου, ο ασθενής πρέπει να υποβληθεί άμεσα σε έναν προσεκτικό έλεγχο που βασίζεται σε δύο άξονες:

  1. Είναι ο όγκος ορμονικά ενεργός (Λειτουργικός); Ακόμα κι αν ο ασθενής δεν έχει εμφανή συμπτώματα, ο όγκος μπορεί να εκκρίνει κρυφά υπερβολικές ποσότητες ορμονών. Γίνεται ειδικός ορμονικός έλεγχος με εξετάσεις αίματος και ούρων 24ώρου. Αν ο όγκος παράγει ορμόνες, μπορεί να προκαλέσει παθήσεις όπως το σύνδρομο Cushing (υπερβολική κορτιζόλη), το σύνδρομο Conn (υπέρταση λόγω αλδοστερόνης) ή φαιοχρωμοκύττωμα (επικίνδυνες κρίσεις υπέρτασης λόγω αδρεναλίνης).

  2. Υπάρχει κίνδυνος καρκίνου (Κακοήθεια); Ευτυχώς, το 85-90% των τυχαιωμάτων είναι καλοήθη αδενώματα. Ωστόσο, πρέπει να αποκλειστεί ο πρωτοπαθής καρκίνος του επινεφριδίου (επινεφριδιοκαρκίνωμα) ή η πιθανότητα ο όγκος να είναι μετάσταση από καρκίνο άλλου οργάνου (π.χ. πνεύμονα ή μαστού).

Κριτήρια για Χειρουργική Αντιμετώπιση: Πότε Πρέπει να Αφαιρείται;

Η απόφαση για χειρουργική αφαίρεση (επινεφριδεκτομή) βασίζεται στα εξής κριτήρια:

  • Ορμονική Δραστηριότητα: Κάθε τυχαίωμα που αποδεικνύεται ορμονικά ενεργό (παράγει ορμόνες) πρέπει να χειρουργείται, ανεξάρτητα από το μέγεθός του.

  • Το Μέγεθος του Όγκου: Όγκοι με διάμετρο άνω των 4 εκατοστών έχουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο κακοήθειας και αφαιρούνται προληπτικά. Όγκοι κάτω των 3 εκατοστών, που είναι ορμονικά ανενεργοί, συνήθως απλώς παρακολουθούνται.

  • Απεικονιστικά Χαρακτηριστικά: Αν στην αξονική ή μαγνητική τομογραφία ο όγκος έχει ανώμαλο σχήμα, ασβεστοποιήσεις ή παρουσιάζει γρήγορη αύξηση μεγέθους σε επαναληπτικό έλεγχο, η αφαίρεση είναι επιβεβλημένη.

Η Σύγχρονη Μέθοδος: Λαπαροσκοπική Επινεφριδεκτομή

Η χρυσή επιλογή (gold standard) για την αφαίρεση των επινεφριδικών όγκων είναι η Λαπαροσκοπική Επινεφριδεκτομή. Μέσα από 3-4 μικρές οπές χιλιοστών στην κοιλιά ή την οσφυϊκή χώρα, ο χειρουργός αφαιρεί με απόλυτη ακρίβεια τον αδένα. Η μέθοδος προσφέρει ελάχιστο μεteγχειρητικό πόνο, μηδενική απώλεια αίματος και ταχύτατη ανάρρωση, με τον ασθενή να παίρνει εξιτήριο σε 24-48 ώρες.

FAQ

  1. Αν ο όγκος είναι μικρός και καλοήθης, τι είδους παρακολούθηση χρειάζεται; Αν το τυχαίωμα είναι κάτω από 4 εκατοστά και ορμονικά ανενεργό, συστήνεται επανέλεγχος με αξονική ή μαγνητική τομογραφία και ορμονικές εξετάσεις μετά από 6-12 μήνες, και στη συνέχεια ετήσια παρακολούθηση για 2-3 χρόνια για να διασφαλιστεί ότι παραμένει σταθερό.

  2. Μπορεί να γίνει βιοψία με βελόνα (FNA) στο επινεφρίδιο; Η βιοψία με βελόνα αποφεύγεται αυστηρά στα τυχαιώματα. Αν ο όγκος είναι φαιοχρωμοκύττωμα, η βελόνα μπορεί να προκαλέσει μαζική απελευθέρωση αδρεναλίνης και θανατηφόρα υπερτασική κρίση. Επίσης, αν πρόκειται για καρκίνωμα, υπάρχει κίνδυνος διασποράς των καρκινικών κυττάρων. Η διάγνωση γίνεται μόνο απεικονιστικά και βιοχημικά.

  3. Τι συμβαίνει αν αφαιρεθεί το ένα επινεφρίδιο; Θα χρειάζομαι φάρμακα; Όχι, το άλλο επινεφρίδιο που απομένει είναι υπερεπαρκές για να καλύψει πλήρως τις ανάγκες του οργανισμού σε ορμόνες. Φαρμακευτική υποστήριξη (κορτιζόνη) χρειάζεται προσωρινά μόνο αν ο όγκος που αφαιρέθηκε προκαλούσε σύνδρομο Cushing, μέχρι να επαναλειτουργήσει πλήρως ο εναπομείνας αδένας.


Για περισσότερες πληροφορίες

Τυχαίωμα Επινεφριδίου: Τι Είναι & Πότε Χρειάζεται Χειρουργείο | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Η έγκαιρη διάγνωση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής μεθόδου είναι το κλειδί για την ταχεία ανάρρωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας. Μην επιτρέπετε στο πρόβλημα να χρονίζει και μην αναβάλλετε την εξέτασή σας λόγω φόβου ή αμηχανίας. Ο εξειδικευμένος χειρουργός Δημήτρης Φιλίππου και η ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519

Τόπος: Δημ. Σούτσου 22, Αθήνα 115 21, Ελλάδα