Σάββατο 23 Μαΐου 2026

Πρωτοπαθής Υπερπαραθυρεοειδισμός και Υψηλό Ασβέστιο: Η Σιωπηλή Απειλή για τα Οστά και τα Νεφρά | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Πρωτοπαθής Υπερπαραθυρεοειδισμός & Υψηλό Ασβέστιο | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Πρωτοπαθής Υπερπαραθυρεοειδισμός & Υψηλό Ασβέστιο | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός αποτελεί μια συχνή αλλά υποδιαγνωσμένη ενδοκρινική πάθηση, η οποία χαρακτηρίζεται από την αυτόνομη και υπερβολική έκκριση της παραθορμόνης (PTH). Η νόσος διαγιγνώσκεται συνήθως τυχαία, μετά από έναν τυπικό βιοχημικό έλεγχο αίματος που δείχνει αυξημένα επίπεδα ασβεστίου. Αν και παλαιότερα θεωρούνταν μια σπάνια νόσος με βαριά συμπτώματα, σήμερα γνωρίζουμε ότι μπορεί να εξελίσσεται «σιωπηλά» για χρόνια, προκαλώντας ανεπανόρθωτες βλάβες στα οστά, στα νεφρά και στο καρδιαγγειακό σύστημα. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου, με εξειδίκευση στην προηγμένη ενδοκρινική χειρουργική, εξηγεί τους κινδύνους της νόσου και πώς η σύγχρονη, στοχευμένη χειρουργική προσφέρει οριστική ίαση.

Τι Είναι οι Παραθυρεοειδείς Αδένες και Πώς Προκύπτει η Νόσος;

Οι παραθυρεοειδείς είναι τέσσερις μικροσκοπικοί αδένες (με μέγεθος όσο ένας κόκκος ρυζιού ο καθένας), οι οποίοι βρίσκονται στο λαιμό, ακριβώς πίσω από τον θυρεοειδή αδένα. Η μοναδική τους αποστολή είναι να ρυθμίζουν με απόλυτη ακρίβεια τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα, εκκρίνοντας την παραθορμόνη (PTH).

Στο 85% των περιπτώσεων, ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός οφείλεται σε ένα καλοήθες αδένωμα, δηλαδή στη διόγκωση του ενός εκ των τεσσάρων αδένων, ο οποίος αρχίζει να λειτουργεί ανεξέλεγκτα. Ο διογκωμένος αυτός αδένας εκκρίνει τεράστιες ποσότητες παραθορμόνης, η οποία «κλέβει» διαρκώς ασβέστιο από τα οστά και το ρίχνει στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας υπερασβεστιαιμία.

Τα Συμπτώματα: «Οστά, Νεφρά, Κοιλιά και Ψυχή»

Ιστορικά, τα συμπτώματα της χρόνιας υπερασβεστιαιμίας περιγράφονταν από το κλασικό ιατρικό ρητό "bones, stones, abdominal groans, psychiatric moans":

  • Οστά (Bones): Λόγω της συνεχούς αφαίρεσης ασβεστίου, τα οστά αποδυναμώνονται, οδηγώντας σε πρόωρη και βαριά οστεοπόρωση, οστικούς πόνους και αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων.

  • Νεφρά (Stones): Το πλεόνασμα ασβεστίου αποβάλλεται μέσω των ούρων. Αυτό οδηγεί στον σχηματισμό κρυστάλλων και τη δημιουργία νεφρολιθίασης (πέτρες στα νεφρά), προκαλώντας επώδυνους κολικούς, αιματουρία και, σε βάθος χρόνου, νεφρική ανεπάρκεια.

  • Κοιλιά (Abdominal groans): Το υψηλό ασβέστιο επηρεάζει την κινητικότητα του πεπτικού συστήματος, προκαλώντας χρόνια δυσκοιλιότητα, ναυτία, γαστρικό έλκος, ακόμη και οξεία παγκρεατίτιδα.

  • Ψυχή/Νευρικό Σύστημα (Psychiatric moans): Οι ασθενείς συχνά παραπονιούνται για χρόνια κόπωση, μυϊκή αδυναμία («νιώθω τα πόδια μου βαριά»), διαταραχές μνήμης, δυσκολία στη συγκέντρωση, αϋπνία και καταθλιπτική διάθεση.

Διάγνωση και Εντοπισμός του Αδενώματος

Η διάγνωση είναι απλή και στηρίζεται σε δύο εξετάσεις αίματος: την εύρεση υψηλού ασβεστίου (ή υψηλού ιονισμένου ασβεστίου) σε συνδυασμό με υψηλή ή ασυνήθιστα φυσιολογική παραθορμόνη (PTH).

Μόλις τεθεί η βιοχημική διάγνωση, ο χειρουργός πρέπει να εντοπίσει ποιος ακριβώς από τους 4 αδένες πάσχει. Αυτό επιτυγχάνεται με:

  1. Υπερηχογράφημα υψηλής ευκρίνειας τραχήλου: Από εξειδικευμένο ακτινολόγο.

  2. Σπινθηρογράφημα παραθυρεοειδών με Sestamibi (MIBI): Η πιο ειδική εξέταση που δείχνει με ακρίβεια ποιος αδένας υπερλειτουργεί.

Η Μόνη Ριζική Θεραπεία: Ελάχιστα Επεμβατική Παραθυρεοειδεκτομή (MIP)

Ο υπερπαραθυρεοειδισμός είναι μια καθαρά ανατομική νόσος και δεν θεραπεύεται με φάρμακα. Η μοναδική οριστική θεραπεία είναι η χειρουργική αφαίρεση του πάσχοντος αδένα (παραθυρεοειδεκτομή).

Χάρη στον ακριβή προεγχειρητικό εντοπισμό, η παλαιά μέθοδος της μεγάλης διάνοιξης του λαιμού έχει αντικατασταθεί από την Ελάχιστα Επεμβατική Παραθυρεοειδεκτομή (Minimal Invasive Parathyroidectomy - MIP): Μέσα από μια πολύ μικρή τομή (μόλις 2 εκατοστών) στη βάση του λαιμού, ο χειρουργός πηγαίνει στοχευμένα, βρίσκει το αδένωμα, το ξεχωρίζει προσεκτικά από το παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο (το νεύρο της φωνής) και το αφαιρεί.

Διεγχειρητική Μέτρηση Παραθορμόνης: Η Εγγύηση της Επιτυχίας

Κατά τη διάρκεια του χειρουργείου, διενεργείται μια πρωτοποριακή εξέταση: γίνεται λήψη αίματος από τον ασθενή ακριβώς πριν την αφαίρεση του αδενώματος και 10 λεπτά μετά. Επειδή η παραθορμόνη έχει πολύ μικρό χρόνο ζωής στο αίμα (περίπου 3-5 λεπτά), αν ο χειρουργός έχει αφαιρέσει επιτυχώς τον πάσχοντα αδένα, τα επίπεδα της PTH στο 10ο λεπτό πέφτουν κατακόρυφα (πάνω από 50%). Αυτό δίνει στον χειρουργό την άμεση επιβεβαίωση ότι ο ασθενής έχει θεραπευτεί πλήρως πριν καν ξυπνήσει.

Πλεονεκτήματα:

  • Διαδικασία εξαιρετικά ασφαλής και ανώδυνη.

  • Νοσηλεία λίγων ωρών ή μίας ημέρας.

  • Άμεση πτώση του ασβεστίου στα φυσιολογικά όρια.

  • Σχεδόν αόρατο αισθητικό αποτέλεσμα (η μικρή ουλή «κρύβεται» μέσα στις φυσιολογικές πτυχές του δέρματος του λαιμού).

FAQ

  1. Μπορώ να πάρω χάπια για να ρίξω το ασβέστιο αντί για χειρουργείο; Υπάρχουν φάρμακα (καλσιμιμητικά) που μειώνουν προσωρινά το ασβέστιο, αλλά έχουν πολλές παρενέργειες, δεν θεραπεύουν το αδένωμα και χρησιμοποιούνται μόνο σε ασθενείς που δεν μπορούν να χειρουργηθούν λόγω πολύ επιβαρυμένης γενικής υγείας.

  2. Τι είναι το «σύνδρομο πεινασμένων οστών» μετά την επέμβαση; Μετά την αφαίρεση του αδενώματος, η παραθορμόνη πέφτει απότομα. Τα οστά, που είχαν στερηθεί το ασβέστιο για χρόνια, αρχίζουν να το απορροφούν μαζικά από το αίμα για να ξαναχτιστούν. Αυτό μπορεί να προκαλέσει παροδική πτώση του ασβεστίου (υπασβεστιαιμία), η οποία αντιμετωπίζεται εύκολα με τη χορήγηση συμπληρωμάτων ασβεστίου και βιταμίνης D από το στόμα για λίγες εβδομάδες.

  3. Υπάρχει κίνδυνος να επηρεαστεί η φωνή μου; Οι παραθυρεοειδείς βρίσκονται πολύ κοντά στα νεύρα που κινούν τις φωνητικές χορδές. Η χρήση μεγέθυνσης (ειδικών λουπών) και, αν χρειαστεί, νευροδιεγέρτη (neuromonitoring) κατά τη διάρκεια της επέμβασης εκμηδενίζει τον κίνδυνο κάκωσης των νεύρων αυτών.

  4. Μπορεί το αδένωμα παραθυρεοειδούς να είναι καρκίνος; Ο καρκίνος των παραθυρεοειδών αδένων είναι εξαιρετικά σπάνιος (λιγότερο από το 1% των περιπτώσεων). Στο 99% των ασθενών πρόκειται για μια απόλυτα καλοήθη υπερπλασία ή αδένωμα.


Για περισσότερες πληροφορίες

Πρωτοπαθής Υπερπαραθυρεοειδισμός & Υψηλό Ασβέστιο | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Η έγκαιρη διάγνωση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής μεθόδου είναι το κλειδί για την ταχεία ανάρρωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας. Μην επιτρέπετε στο πρόβλημα να χρονίζει και μην αναβάλλετε την εξέτασή σας λόγω φόβου ή αμηχανίας. Ο εξειδικευμένος χειρουργός Δημήτρης Φιλίππου και η ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519

Τόπος: Δημ. Σούτσου 22, Αθήνα 115 21, Ελλάδα