Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) μεταμορφώνει ραγδαία το πεδίο της ιατρικής, προσφέροντας πρωτοποριακές καινοτομίες στη διάγνωση, τη θεραπεία και τη φροντίδα των ασθενών. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός, η ενσωμάτωση αυτών των τεχνολογιών εγείρει σύνθετα ηθικά ζητήματα και περιορισμούς που πρέπει να αντιμετωπιστούν με προσοχή για να διασφαλιστεί η υπεύθυνη χρήση τους.
Τα Κύρια Ηθικά Ζητήματα
Στην πρόσφατη μελέτη του, ο Καθηγητής προσδιορίζει τους κρίσιμους τομείς όπου η AI έρχεται αντιμέτωπη με την ιατρική ηθική:
Μεροληψία και Δικαιοσύνη (Bias & Fairness): Η αποτελεσματικότητα των συστημάτων AI εξαρτάται από την ποιότητα των δεδομένων εκπαίδευσης. Εάν τα δεδομένα είναι μεροληπτικά, το σύστημα μπορεί να παράγει άδικα αποτελέσματα για συγκεκριμένες δημογραφικές ομάδες.
Διαφάνεια και Επεξηγησιμότητα (Transparency & Explainability): Πολλά συστήματα AI λειτουργούν ως «μαύρα κουτιά». Στην ιατρική, είναι ζωτικής σημασίας για τους κλινικούς γιατρούς να κατανοούν το σκεπτικό πίσω από μια διάγνωση ή θεραπευτική πρόταση.
Ιδιωτικότητα και Εμπιστευτικότητα: Η ανάγκη για τεράστιους όγκους δεδομένων υγείας αυξάνει τον κίνδυνο παραβιάσεων. Η διασφάλιση των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων είναι θεμελιώδης.
Λογοδοσία (Accountability): Όταν ένα σύστημα AI κάνει λάθος, τίθεται το περίπλοκο ερώτημα της ευθύνης μεταξύ προγραμματιστών και παρόχων υγείας.
Η Σημασία της Ανθρώπινης Επίβλεψης
Μια από τις βασικότερες θέσεις του Δημήτρη Φιλίππου, Αν. Καθηγητή - Χειρουργού, είναι ότι η AI πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο που συμπληρώνει και δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη κρίση.
Η ανθρώπινη επίβλεψη είναι απαραίτητη για τον εντοπισμό λαθών που προκύπτουν από ελαττωματικούς αλγορίθμους.
Η αυτονομία του ασθενούς πρέπει να προστατεύεται μέσω της έγκυρης ενημερωμένης συγκατάθεσης, διασφαλίζοντας ότι οι ασθενείς γνωρίζουν τον ρόλο της τεχνολογίας στη θεραπεία τους.
Πρόσβαση και Οικονομικές Προκλήσεις
Η υιοθέτηση της AI ενέχει τον κίνδυνο διεύρυνσης των υφιστάμενων ανισοτήτων στην υγεία. Το υψηλό κόστος ανάπτυξης μπορεί να καταστήσει αυτές τις τεχνολογίες προσβάσιμες μόνο σε εύπορα ιδρύματα. Η προώθηση της ισότιμης πρόσβασης είναι ηθική επιταγή για το μέλλον της ιατρικής επιστήμης.
Στοιχεία Δημοσίευσης & Παραπομπή
Τίτλος: Ethical Problems and Possible Limitations from the Use of AI in Medicine
Συγγραφέας: Δημήτριος Φιλίππου
Ιδιότητα: Αν. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ
Περιοδικό: Topics in Biomedical Research and Education (TBRE)
DOI / Link:
https://reibs.org.gr/wp-content/uploads/2024/06/0036-2024_EDITORIAL-1-FILIPPOU.pdf Έτος: 2024
FAQ: Συχνές Ερωτήσεις για την AI στην Ιατρική
1. Μπορεί η AI να αντικαταστήσει πλήρως τον γιατρό; Όχι. Η AI στερείται της συναισθηματικής νοημοσύνης και της ικανότητας για σύνθετη ηθική λήψη αποφάσεων που απαιτεί η ιατρική πράξη.
2. Πώς επηρεάζει η AI την ιδιωτικότητα των δεδομένων μου; Απαιτούνται αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας και συμμόρφωση με κανονισμούς όπως ο GDPR για να διασφαλιστεί ότι τα δεδομένα υγείας δεν θα χρησιμοποιηθούν καταχρηστικά.
3. Τι είναι η «μεροληψία» στους αλγορίθμους; Είναι το φαινόμενο όπου ένας αλγόριθμος δίνει λανθασμένα αποτελέσματα επειδή εκπαιδεύτηκε σε δεδομένα που δεν αντιπροσωπεύουν επαρκώς όλο τον πληθυσμό.
4. Ποιος ευθύνεται αν η AI κάνει ένα ιατρικό λάθος; Αποτελεί ένα ανοικτό νομικό ζήτημα. Η επικρατούσα άποψη είναι ότι η τελική ευθύνη παραμένει στον θεράποντα ιατρό που χρησιμοποιεί το εργαλείο.
5. Θα έχουν όλοι πρόσβαση σε αυτές τις τεχνολογίες; Αποτελεί ηθική πρόκληση. Πρέπει να ληφθούν μέριμνες ώστε η AI να μην γίνει προνόμιο λίγων, αυξάνοντας το χάσμα στην ποιότητα περίθαλψης.
Ο
Δημήτριος Φιλίππου είναι Αναπληρωτής Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού
και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Σε αυτή την ενότητα
παρουσιάζεται το ευρύ ακαδημαϊκό και εκπαιδευτικό του έργο, το οποίο
περιλαμβάνει διαλέξεις σε διεθνή συνέδρια, επιστημονικές ομιλίες και συμμετοχή
στην εκπαίδευση της νέας γενιάς χειρουργών. Με πλούσιο ερευνητικό έργο και
εκατοντάδες δημοσιεύσεις σε έγκριτα ιατρικά περιοδικά, ο Δημήτρης Φιλίππου, Αν.
Καθηγητής - Χειρουργός παραμένει στην αιχμή των ιατρικών εξελίξεων.
Για
περισσότερες πληροφορίες
Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ιατρική: Ηθικά Διλήμματα | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός
Για μια συνάντηση με τον ιατρό καλέστε: 210-7256519
0 σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου