Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2015

Αιμορραγίες από το Ανώτερο Πεπτικό Σύστημα: Μια Σύγχρονη Πρόκληση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός


Οι αιμορραγίες του ανώτερου πεπτικού συστήματος αποτελούν μία από τις συχνότερες και πλέον σοβαρές επείγουσες καταστάσεις στη Γαστρεντερολογία και τη Χειρουργική. Αντιπροσωπεύοντας το 90% των συνολικών αιμορραγιών του πεπτικού, η έγκαιρη αναγνώριση και η σωστή διαχείρισή τους είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση του ασθενούς.

Οι Αιμορραγίες του Ανώτερου Πεπτικού (ΑΑΠ) παραμένουν μια "δοκιμασία" για το σύστημα υγείας, όχι μόνο λόγω της συχνότητάς τους, αλλά κυρίως λόγω της αυξημένης επικινδυνότητας που παρουσιάζουν στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.

Τι ορίζουμε ως Αιμορραγία Ανώτερου Πεπτικού;

Στην ιατρική ορολογία, ως αιμορραγία ανώτερου πεπτικού χαρακτηρίζεται η απώλεια αίματος που προέρχεται από το τμήμα του πεπτικού σωλήνα που εκτείνεται από τη στοματική κοιλότητα έως τον σύνδεσμο του Treitz (το ανατομικό όριο που χωρίζει το δωδεκαδάκτυλο από τη νήστιδα).

Πρακτικά, περιλαμβάνει αιμορραγίες από:

  • Την στοματική κοιλότητα και τον φάρυγγα.

  • Τον οισοφάγο.

  • Τον στόμαχο.

  • Το δωδεκαδάκτυλο.

Επιδημιολογία και Στατιστικά Δεδομένα

Οι ΑΑΠ αποτελούν το 90% του συνόλου των αιμορραγιών του πεπτικού σωλήνα. Τα δεδομένα από διεθνή συστήματα καταγραφής (όπως των ΗΠΑ) αποκαλύπτουν το μέγεθος του προβλήματος:

  • Συχνότητα: 250.000 έως 500.000 περιστατικά ετησίως.

  • Ηλικιακός παράγοντας: Η συχνότητα αυξάνεται δραματικά με την πάροδο του χρόνου. Άτομα άνω των 90 ετών διατρέχουν 20-30 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο σε σχέση με νέους 20-30 ετών, καθιστώντας τις ΑΑΠ κατεξοχήν "νόσημα των ηλικιωμένων".

  • Κόστος Υγείας: Το μέσο κόστος νοσηλείας ξεπερνά τα $5.000 ανά εισαγωγή, με το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών να αφορά τη νοσηλεία σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ).

Πρόγνωση και Θνησιμότητα

Παρά την πρόοδο στις ενδοσκοπικές και φαρμακευτικές μεθόδους, η θνησιμότητα παραμένει σταθερή και σχετικά υψηλή:

  • Γενική θνησιμότητα: Κυμαίνεται μεταξύ 5% και 10%.

  • Επιβαρυντικοί παράγοντες: Σε ασθενείς που αιμορραγούν ενώ νοσηλεύονται ήδη για άλλη αιτία, η θνησιμότητα μπορεί να εκτιναχθεί στο 20-30%.

  • Αυτόματη ανάσχεση: Στο 80% των περιπτώσεων η αιμορραγία σταματά αυτόματα. Ωστόσο, ένα ποσοστό 2-10% θα χρειαστεί επείγουσα χειρουργική επέμβαση.

Συμπέρασμα: Η έκβαση της νόσου εξαρτάται άμεσα από τη σοβαρότητα της αιμορραγίας, την ηλικία και την ύπαρξη άλλων υποκείμενων νοσημάτων (συνοσηρότητα).


FAQ: Συχνές Ερωτήσεις

1. Ποια είναι τα πρώτα ανησυχητικά σημάδια μιας αιμορραγίας ανώτερου πεπτικού; Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι η αιματέμεση (έμετος με αίμα) και οι μέλαινες κενώσεις (κόπρανα μαύρα σαν πίσσα, με χαρακτηριστική δυσοσμία).

2. Γιατί οι ηλικιωμένοι κινδυνεύουν περισσότερο; Λόγω της συχνότερης χρήσης φαρμάκων (π.χ. ασπιρίνη, αντιφλεγμονώδη), της ευθραυστότητας του βλεννογόνου και της ύπαρξης άλλων προβλημάτων υγείας (καρδιακά, αναπνευστικά) που δυσχεραίνουν την ανάρρωση.

3. Είναι πάντα απαραίτητο το χειρουργείο; Όχι. Στις περισσότερες περιπτώσεις η αιμορραγία αντιμετωπίζεται ενδοσκοπικά (γαστροσκόπηση) ή φαρμακευτικά. Το χειρουργείο αποτελεί την έσχατη λύση όταν οι άλλες μέθοδοι αποτύχουν.

4. Πόσο καιρό διαρκεί η νοσηλεία; Η μέση διάρκεια κυμαίνεται από 4 έως 7 ημέρες, ανάλογα με τη σταθερότητα του ασθενούς και την ανάγκη για μεταγγίσεις αίματος.

5. Μπορεί μια αιμορραγία να προληφθεί; Σε πολλές περιπτώσεις ναι, μέσω της σωστής διαχείρισης του έλκους, της αποφυγής αλόγιστης χρήσης παυσίπονων και του ελέγχου για το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού.


Για περισσότερες πληροφορίες

Αιμορραγία από το Ανώτερο Πεπτικό

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Ραντεβού: Οι αιμορραγίες του ανώτερου πεπτικού είναι σοβαρές καταστάσεις που απαιτούν άμεση και εξειδικευμένη αντιμετώπιση. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή καθοδήγηση από έμπειρο χειρουργό μπορούν να σώσουν ζωές. Για μια επίσκεψη στο ιατρείο και αξιολόγηση της κατάστασής σας, επικοινωνήστε με τον Αν. Καθηγητή Δημήτρη Φιλίππου. Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210-7256519