Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου: Η Νόσος του Crohn | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Η νόσος του Crohn αποτελεί μια χρόνια, ιδιοπαθή, φλεγμονώδη νόσο του γαστρεντερικού σωλήνα που μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε τμήμα αυτού, από το στόμα έως τον πρωκτό, με συχνότερη εντόπιση την τελική ειλεό και το δεξιό κόλον. Χαρακτηριστικά της γνώρισματα είναι η διαπιδυτική (transmural) φλεγμονή, οι κατά τόπους υγιείς περιοχές (skip lesions) και οι συχνές επιπλοκές όπως στενώσεις, συρίγγια και αποστήματα. Παρά την πρωταρχική θέση της φαρμακευτικής αγωγής (κορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά, βιολογικοί παράγοντες), ποσοστό άνω του 70% των ασθενών με νόσο του Crohn θα χρειαστεί τουλάχιστον μία χειρουργική επέμβαση κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Παθοφυσιολογία και Κλινικές Εκδηλώσεις

Η φλεγμονή διεισδύει σε όλα τα στρώματα του εντερικού τοιχώματος, προκαλώντας οίδημα, έλκη, ίνωση και σχηματισμό κοκκιωμάτων.

• Στενωτικός Φαινότυπος: Οφείλεται στη χρόνια εναπόθεση κολλαγόνου και την ίνωση, οδηγώντας σε συμπτώματα εντερικής απόφραξης (κολικός κοιλιακός πόνος, έμετοι, μετεωρισμός).

• Φυγοειδής / Διεισδυτικός Φαινότυπος: Οδηγεί σε σχηματισμό εντερικών συριγγίων (εντεροεντερικών, εντεροδερματικών, εντεροκολικών, εντεροκυστικών) ή περιεδρικών αποστημάτων και συριγγίων.

Ενδείξεις Χειρουργικής Επέμβασης

Η χειρουργική επέμβαση στη νόσο του Crohn δεν είναι θεραπευτική (cure) αλλά παρηγορική και σωτήρια για την αντιμετώπιση επιπλοκών. Οι βασικές ενδείξεις περιλαμβάνουν:

1. Εντερική Απόφραξη: Λόγω μη αναστρέψιμης ίνωσης και στενώσεων που δεν ανταποκρίνονται στα φάρμακα ή την ενδοσκοπική διαστολή (balloon dilation).

2. Ενδοκοιλιακό Απόστημα: Που δεν μπορεί να παροχετευθεί επιτυχώς με διαδερμική καθοδήγηση (CT/US).

3. Οξεία Αιμορραγία: Σπάνια αλλά απειλητική για τη ζωή.

4. Διάτρηση Εντέρου: Οδηγούσα σε περιτονίτιδα.

5. Ανθεκτική στη Φαρμακευτική Αγωγή Νόσος: Συνεχής εξουθενωτική συμπτωματολογία ή καθυστέρηση ανάπτυξης στα παιδιά.

6. Υποψία Κακοήθειας: Αυξημένος κίνδυνος αδενοκαρκινώματος σε μακροχρόνιες πάσχουσες εντερικές έδρες.

Χειρουργικές Τεχνικές: Οικονομία του Εντέρου

Δεδομένου ότι η νόσος τείνει να υποτροπιάζει (συχνά κοντά στις αναστομώσεις), βασικό δόγμα στη χειρουργική του Crohn είναι η «οικονομία του εντέρου» (bowel-sparing surgery) για την αποφυγή του συνδρόμου βραχέος εντέρου.

Α. Ειλεοκολική Εκτομή (Ileocecal Resection)

Η συχνότερη επέμβαση, που περιλαμβάνει την αφαίρεση της τελικής μοίρας του ειλεού και του τυφλού, με τελικο-τελική ή τελικο-πλάγια ειλεοκολική αναστόμωση.

Β. Στενωπλαστική (Strictureplasty)

Εναλλακτική της εκτομής τεχνική, ιδανική για ασθενείς με πολλαπλές στενώσεις του λεπτού εντέρου (π.σ. τεχνική Heineke-Mikulicz για σύντομες στενώσεις ή Finney για μακρύτερες). Ο αυχάν διευρύνεται με τομή κατά μήκος και εγκάρσια σύγκλειση, χωρίς να αφαιρεθεί τμήμα εντέρου, διατηρώντας ακέραιο το μήκος του γαστρεντερικού σωλήνα.

Αντιμετώπιση Περιεδρικής Νόσου

• Η περιεδρική νόσος (αποστήματα, περίπλοκα συρίγγια) απαιτεί συντηρητική και χειρουργική προσέγγιση (τοποθέτηση ραμμάτων Seton για παροχέτευση της φλεγμονής, αποφυγή πρόωρης σύγκλεισης των σφιγκτήρων).

• Η συνεργασία με γαστρεντερολόγο για τη χορήγηση βιολογικών παραγόντων (anti-TNF) είναι κεφαλαιώδης.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQs)

Θεραπεύεται η νόσος του Crohn με το χειρουργείο; Όχι. Η χειρουργική επέμβαση αφαιρεί τις επιπλοκές (στενώσεις, συρίγγια, αποστήματα), αλλά η νόσος είναι συστηματική και μπορεί να υποτροπιάσει σε άλλα σημεία του εντέρου.

Τι είναι η στενωπλαστική; Είναι μια εξειδικευμένη τεχνική διάνοιξης των στενωμένων τμημάτων του εντέρου χωρίς αφαίρεσή τους, γεγονός που προστατεύει τον ασθενένα από το σύνδρομο βραχέος εντέρου όταν υπάρχουν πολλές στενώσεις.

Θα χρειαστώ στομία (παρά φύσιν έδρα); Στη συντριπτική πλειονότητα των εκλεκτικών επεμβάσεων για νόσο του Crohn, η δημιουργία στομίας δεν είναι απαραίτητη. Στομία μπορεί να απαιτηθεί προσωρινά σε περιπτώσεις σοβαρής περιτονίτιδας, σηψαιμίας ή πολύ δύσκολης πυελικής φλεγμονής.

Πώς αποτρέπεται η υποτροπή μετά το χειρουργείο; Η μετεγχειρητική χορήγηση προφυλακτικής φαρμακευτικής αγωγής (ανοσοκατασταλτικών ή βιολογικών παραγόντων) βάσει ενδοσκοπικού ελέγχου (Score Rutgeerts) μειώνει δραστικά τον κίνδυνο υποτροπής.

Μπορώ να έχω φυσιολογική ζωή μετά από χειρουργείο για Crohn; Ναι. Οι περισσότεροι ασθενείς ανακουφίζονται από τα βασανιστικά συμπτώματα της απόφραξης και του πόνου και επανέρχονται σε μια απολύτως φυσιολογική και παραγωγική καθημερινότητα. 

Για περισσότερες πληροφορίες

Νόσος του Crohn: Χειρουργική Αντιμετώπιση & Επιπλοκές | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Η έγκαιρη διάγνωση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής μεθόδου είναι το κλειδί για την ταχεία ανάρρωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας. Μην επιτρέπετε στο πρόβλημα να χρονίζει και μην αναβάλλετε την εξέτασή σας λόγω φόβου ή αμηχανίας. Ο εξειδικευμένος χειρουργός Δημήτρης Φιλίππου και η ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519