Port-a-Cath (Καθετήρες Port): Η Ασφαλής Αγγειακή Πρόσβαση για τις Χημειοθεραπείες σας | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Η έναρξη μιας αντικαρκινικής θεραπείας (χημειοθεραπείας, ανοσοθεραπείας ή στοχεύουσας θεραπείας) σηματοδοτεί μια απαιτητική περίοδο στη ζωή του ασθενούς. Τα περισσότερα χημειοθεραπευτικά φάρμακα είναι ουσίες εξαιρετικά ερεθιστικές για τα περιφερικά αιμοφόρα αγγεία. Η επαναλαμβανόμενη ενδοφλέβια χορήγησή τους σε μικρές φλέβες των χεριών συχνά προκαλεί φλεβίτιδα, σκλήρυνση των αγγείων, extravasation (διαφυγή φαρμάκου στους γύρω ιστούς με κίνδυνο νέκρωσης) και προκαλεί τεράστια ταλαιπωρία λόγω της δυσκολίας εντοπισμού κατάλληλης φλέβας.

Για την οριστική επίλυση αυτού του προβλήματος, η σύγχρονη ιατρική αξιοποιεί τους εμφυτεύσιμους κεντρικούς φλεβικούς καθετήρες, γνωστούς ευρέως ως Port-a-Cath ή απλώς Port. Πρόκειται για ένα πλήρως υποδόριο σύστημα αγγειακής πρόσβασης που προσφέρει ασφάλεια, άνεση και προστασία στο φλεβικό σύστημα του ασθενούς καθ' όλη τη διάρκεια της ογκολογικής του πορείας, επιτρέποντας την απρόσκοπτη χορήγηση φαρμάκων, υγρών, αιμοπεταλίων και τη λήψη αιματολογικών εξετάσεων.

Ανατομία και Μηχανισμός Λειτουργίας του Συστήματος Port

Το σύστημα Port-a-Cath αποτελείται από δύο βασικά μέρη τα οποία τοποθετούνται πλήρως κάτω από το δέρμα:

• 1. Η Θήκη (Reservoir): Ένας μικρός θάλαμος κατασκευασμένος από τιτάνιο ή ειδικό ιατρικό πλαστικό, ο οποίος φέρει στο επάνω μέρος του μια αυτοσφραγιζόμενη μεμβράνη από σιλικόνη. Η θήκη εμφυτεύεται υποδόρια, συνήθως στην πρόσθια επιφάνεια του θώρακα (κάτω από την κλείδα).

• 2. Ο Καθετήρας (Catheter): Ένας λεπτός, εύκαμπτος σωλήνας από σιλικόνη ή πολυουρεθάνη, ο οποίος συνδέεται με τη θήκη και προωθείται μέσω μιας κεντρικής φλέβας (συνήθως της έσω σφαγίτιδας ή της υποκλεidίου) μέχρι να καταλήξει στη συμβολή της άνω κοίλης φλέβας με τον δεξιό κόλπο της καρδιάς.

Όταν απαιτείται χημειοθεραπεία, ο νοσηλευτής εντοπίζει ψηλαφητικά τη θήκη κάτω από το δέρμα και την παρακεντά με μια ειδική, αμβλεία βελόνα (Non-coring needle, τύπου Huber), η οποία δεν τρυπάει αλλά παραμερίζει τη σιλικόνη της μεμβράνης, επιτρέποντας την ασφαλή έγχυση των φαρμάκων χωρίς να τραυματίζεται το δέρμα ή να απαιτούνται συνεχείς νέες φλεβοκεντήσεις.

Η Χειρουργική Διαδικασία Τοποθέτησης

Η τοποθέτηση του Port-a-Cath αποτελεί μια ελάχιστα επεμβατική χειρουργική πράξη, η οποία διενεργείται συνήθως υπό τοπική αναισθησία και ελαφρά καταστολή (sedation) σε συνθήκες απόλυτης ασηψίας.

Ο εξειδικευμένος χειρουργός δημιουργεί μια μικρή τομή (περίπου 2-3 εκατοστά) στην περιοχή κάτω από την κλείδα. Δημιουργείται μια μικρή υποδόρια «θήκη» (τσέπη) όπου τοποθετείται η βάση του Port, ενώ παράλληλα παρακεντείται η κεντρική φλέβα με τη βοήθεια υπερήχου (ultrasound guidance) για απόλυτη ασφάλεια. Ο καθετήρας προωθείται στη θέση του και η σωστή του θέση επιβεβαιώνεται άμεσα με ακτινοσκόπηση ή ακτινογραφία θώρακα. Η όλη διαδικασία διαρκεί μόλις 30 έως 45 λεπτά, και ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του την ίδια ημέρα.

Μετά το πέρας των θεραπειών και εφόσον ο καθετήρας δεν χρειάζεται πλέον, το Port-a-Cath μπορεί να αφαιρεθεί εξίσου εύκολα με μια απλή μικροεπέμβαση τοπικής αναισθησίας.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQs)

1. Είναι επώδυνη η διαδικασία τοποθέτησης του Port-a-Cath; Όχι, η επέμβαση γίνεται υπό τοπική αναισθησία (και προαιρετική μέθη), επομένως ο ασθενής δεν αισθάνεται πόνο κατά τη διάρκεια της τοποθέτησης.

2. Μπορώ να κάνω μπάνιο ή να κολυμπήσω με το Port εμφυτευμένο; Όταν το Port δεν χρησιμοποιείται και δεν φέρει βελόνα, το δέρμα είναι εντελώς κλειστό, οπότε μπορείτε να κάνετε κανονικά μπάνιο, ντους, ακόμη και κολύμπι.

3. Επηρεάζει το Port τις καθημερινές μου δραστηριότητες; Καθόλου. Το σύστημα βρίσκεται εντελώς κάτω από το δέρμα και δεν φαίνεται κάτω από τα ρούχα, επιτρέποντας την πλήρη ελευθερία κινήσεων.

4. Χρειάζεται κάποια ειδική συντήρηση όταν δεν γίνεται χημειοθεραπεία; Ναι, για να αποφευχθεί η απόφραξη του καθετήρα, το Port πρέπει να «ξεπλένεται» (flush) με ηπαρισμένο ορό από εξειδικευμένο προσωπικό περίπου κάθε 4 έως 6 εβδομάδες όταν παραμένει ανενεργό.

5. Είναι ασφαλές για τα αεροδρόμια και τα συστήματα ασφαλείας; Ναι, το υλικό κατασκευής (τιτάνιο) δεν επηρεάζεται ούτε ενεργοποιεί τους ανιχνευτές μετάλλων στα αεροδρόμια, αν και καλό είναι να έχετε μαζί σας την ιατρική βεβαίωση εμφύτευσης.

Για περισσότερες πληροφορίες

Port-a-Cath (Καθετήρες Port) | Χειρουργική Τοποθέτηση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Η έγκαιρη διάγνωση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής μεθόδου είναι το κλειδί για την ταχεία ανάρρωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας. Μην επιτρέπετε στο πρόβλημα να χρονίζει και μην αναβάλλετε την εξέτασή σας λόγω φόβου ή αμηχανίας. Ο εξειδικευμένος χειρουργός Δημήτρης Φιλίππου και η ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519