Για περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια, ο Όρκος του Ιπποκράτη αποτέλεσε τον ηθικό θεμέλιο λίθο της δυτικής ιατρικής πρακτικής, προτάσσοντας τις αρχές της ωφέλειας, της μη βλάβης και της εμπιστευτικότητας. Ωστόσο, η σύγχρονη ιατρική πραγματικότητα, όπως αναλύεται στη δημοσίευση "From Oath to Algorithm: The Evolution of Medical Ethics from Hippocrates to the Digital Age", διαφέρει ριζικά από εκείνη της κλασικής αρχαιότητας. Η μετάβαση από το πατερναλιστικό μοντέλο του Ιπποκράτη στη σύγχρονη αυτονομία του ασθενούς, και πλέον στην εποχή των δεδομένων και των αλγορίθμων, δημιουργεί ένα σύνθετο πλαίσιο προκλήσεων. Η μελέτη αυτή, που φιλοξενείται στο Ινστιτούτο Έρευνας και Εκπαίδευσης στις Βιοϊατρικές Επιστήμες (REIB), εξετάζει πώς το πνεύμα της ιατρικής ευθύνης παραμένει αναλλοίωτο, ενώ τα εργαλεία και οι ηθικοί προβληματισμοί μετασχηματίζονται ραγδαία.
Βασικοί Σταθμοί στην Εξέλιξη της Ιατρικής Ηθικής
Η μελέτη χαρτογραφεί τη διαδρομή της ιατρικής δεοντολογίας μέσα από καθοριστικές αλλαγές:
Η Ιπποκρατική Παράδοση: Η εστίαση στην προστασία του ασθενούς και την επαγγελματική ακεραιότητα ως ιερή δέσμευση.
Από τον Πατερναλισμό στην Αυτονομία: Η ανάδειξη της συγκατάθεσης μετά από ενημέρωση (informed consent) ως κυρίαρχο στοιχείο της σχέσης ιατρού-ασθενούς.
Η Επανάσταση της Βιοηθικής: Πώς γεγονότα του 20ού αιώνα οδήγησαν στη θεσμοθέτηση αρχών όπως η δικαιοσύνη και ο σεβασμός στην ανθρώπινη οντότητα.
Η Ψηφιακή Μεταμόρφωση: Η είσοδος της τεχνητής νοημοσύνης (AI) και των μεγάλων δεδομένων (Big Data), όπου η κλινική απόφαση μοιράζεται πλέον μεταξύ ανθρώπου και αλγορίθμου.
Ηθική των Δεδομένων: Η διαχείριση της ιδιωτικότητας στην εποχή των ψηφιακών φακέλων υγείας και της τηλεϊατρικής.
Η Πρόκληση των Αλγορίθμων στη Σύγχρονη Χειρουργική
Στη σύγχρονη εποχή, ο χειρουργός δεν καλείται μόνο να διαχειριστεί το νυστέρι, αλλά και τις πληροφορίες που παράγουν τα υπολογιστικά συστήματα. Η δημοσίευση υπογραμμίζει ότι η τεχνολογία πρέπει να λειτουργεί ως υποβοηθητικό εργαλείο και όχι ως υποκατάστατο της ιατρικής κρίσης. Η διατήρηση της «ανθρώπινης επαφής» και της ηθικής λογοδοσίας παραμένει η μεγαλύτερη πρόκληση στο σταυροδρόμι της ψηφιακής υγείας.
Παραπομπή Άρθρου: From Oath to Algorithm: The Evolution of Medical Ethics from Hippocrates to the Digital Age. Journal: Research and Education Institute in Bio-Medical Sciences (REIB). Link:
DOI: 10.5281/zenodo.18045722 From Oath to Algorithm - REIB
FAQ: Συχνές Ερωτήσεις για την Εξέλιξη της Ηθικής
Είναι ακόμα επίκαιρος ο Όρκος του Ιπποκράτη; Παρόλο που ορισμένες πρακτικές λεπτομέρειες έχουν αλλάξει, οι πυρηνικές αξίες της φροντίδας και της αφοσίωσης στον ασθενή παραμένουν ηθική πυξίδα για κάθε ιατρό.
Πώς επηρεάζει η Τεχνητή Νοημοσύνη την ιατρική ηθική; Η AI εισάγει ερωτήματα σχετικά με την ευθύνη σε περίπτωση σφάλματος και τη διαφάνεια των αλγορίθμων (το λεγόμενο "black box" problem).
Τι αλλάζει στη σχέση ιατρού-ασθενούς στην ψηφιακή εποχή; Ο ασθενής είναι πλέον πιο ενημερωμένος και συμμετέχει ενεργά στη λήψη αποφάσεων, με τον ιατρό να λειτουργεί περισσότερο ως σύμβουλος και καθοδηγητής.
Ο
Δημήτριος Φιλίππου είναι Αναπληρωτής Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού
και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Σε αυτή την ενότητα
παρουσιάζεται το ευρύ ακαδημαϊκό και εκπαιδευτικό του έργο, το οποίο
περιλαμβάνει διαλέξεις σε διεθνή συνέδρια, επιστημονικές ομιλίες και συμμετοχή
στην εκπαίδευση της νέας γενιάς χειρουργών. Με πλούσιο ερευνητικό έργο και
εκατοντάδες δημοσιεύσεις σε έγκριτα ιατρικά περιοδικά, ο κ. Φιλίππου παραμένει
στην αιχμή των ιατρικών εξελίξεων.
Για
περισσότερες πληροφορίες
Δημήτρης
Φιλίππου, Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ - Χειρουργός
Για
μια συνάντηση με τον ιατρό καλέστε: 210-7256519
0 σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου