Πέμπτη 29 Ιουνίου 2017

Μελάνωμα και Φρουρός Λεμφαδένας: Η Σύγχρονη Προσέγγιση στη Σταδιοποίηση | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Φρουρός Λεμφαδένας Σταδιοποίηση Μελάνωμα - Δημήτρης Φιλίππου
Το μελάνωμα είναι ο πιο επιθετικός τύπος καρκίνου του δέρματος. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή σταδιοποίηση είναι οι δύο πιο καθοριστικοί παράγοντες για την επιβίωση του ασθενούς. Στην καρδιά αυτής της διαδικασίας βρίσκεται ο βιοψία του φρουρού λεμφαδένα (Sentinel Lymph Node Biopsy - SLNB), μια επαναστατική τεχνική που μας επιτρέπει να γνωρίζουμε αν ο καρκίνος έχει αρχίσει να εξαπλώνεται.


Τι είναι ο Φρουρός Λεμφαδένας;

Ο "φρουρός" είναι ο πρώτος λεμφαδένας (ή ομάδα λεμφαδένων) στον οποίο παροχετεύεται το λέμφος από την περιοχή του μελανώματος. Θεωρητικά, αν τα καρκινικά κύτταρα αποφασίσουν να "μεταναστεύσουν" από το δέρμα προς το υπόλοιπο σώμα, ο φρουρός λεμφαδένας είναι ο πρώτος σταθμός που θα συναντήσουν.

  • Αν ο φρουρός είναι αρνητικός (καθαρός), η πιθανότητα να έχουν προσβληθεί άλλοι λεμφαδένες είναι εξαιρετικά χαμηλή.

  • Αν ο φρουρός είναι θετικός (περιέχει καρκινικά κύτταρα), τότε το μελάνωμα έχει αρχίσει να εξαπλώνεται και απαιτείται περαιτέρω θεραπευτική παρέμβαση.

Πώς γίνεται ο εντοπισμός και η βιοψία;

Η διαδικασία είναι εξαιρετικά λεπτή και απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και εμπειρία. Πραγματοποιείται σε δύο στάδια:

  1. Λεμφοσπινθηρογράφημα: Λίγο πριν το χειρουργείο, εγχέεται μια μικρή ποσότητα ραδιενεργού ιχνηθέτη γύρω από την ουλή του μελανώματος. Μια ειδική κάμερα ακολουθεί τη διαδρομή του υγρού και "φωτογραφίζει" τον πρώτο λεμφαδένα που το δέχεται.

  2. Χειρουργική Επέμβαση: Ο χειρουργός χρησιμοποιεί έναν ανιχνευτή (gamma probe) που εντοπίζει τη ραδιενέργεια και, συχνά, μια ειδική μπλε χρωστική για να βρει τον φρουρό λεμφαδένα μέσα από μια πολύ μικρή τομή. Ο λεμφαδένας αφαιρείται και αποστέλλεται για λεπτομερή ιστολογική εξέταση.

Ο ρόλος του στη Σταδιοποίηση και τη Θεραπεία

Η βιοψία του φρουρού λεμφαδένα δεν είναι απλώς μια διαγνωστική εξέταση, αλλά το "πρωτόκολλο" που καθορίζει τα επόμενα βήματα:

  • Ακριβής Σταδιοποίηση: Χωρίς αυτή την τεχνική, θα ήταν αδύνατο να γνωρίζουμε με βεβαιότητα αν ένας ασθενής βρίσκεται στο Στάδιο I, II ή III. Η πληροφορία αυτή αλλάζει άρδην την πρόγνωση.

  • Αποφυγή Άσκοπων Επεμβάσεων: Παλαιότερα, οι χειρουργοί αφαιρούσαν όλους τους λεμφαδένες της περιοχής (π.χ. της μασχάλης), προκαλώντας συχνά μόνιμα οιδήματα (λεμφοίδημα). Τώρα, αν ο φρουρός είναι αρνητικός, ο ασθενής γλιτώνει από ένα μεγάλο και ακρωτηριαστικό χειρουργείο.

  • Καθορισμός Συμπληρωματικής Θεραπείας: Αν ο λεμφαδένας είναι θετικός, ο ασθενής είναι υποψήφιος για σύγχρονες ανοσοθεραπείες ή στοχευμένες θεραπείες, οι οποίες έχουν βελτιώσει θεαματικά τα ποσοστά επιβίωσης τα τελευταία χρόνια.


Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Πότε πρέπει να γίνεται η βιοψία φρουρού λεμφαδένα; Συνήθως προτείνεται σε μελανώματα με πάχος (Breslow) μεγαλύτερο από 0.8 mm ή σε λεπτότερα μελανώματα που παρουσιάζουν συγκεκριμένα ανησυχητικά χαρακτηριστικά (π.χ. εξέλκωση).

2. Είναι επικίνδυνη η ραδιενέργεια που χρησιμοποιείται; Όχι, η ποσότητα είναι ελάχιστη, πολύ μικρότερη από μια απλή ακτινογραφία θώρακος, και αποβάλλεται από τον οργανισμό σε λίγες ώρες.

3. Τι συμβαίνει αν ο φρουρός λεμφαδένας βγει θετικός; Σε αυτή την περίπτωση, ο ασθενής σταδιοποιείται στο Στάδιο III. Ο χειρουργός και ο ογκολόγος θα συζητήσουν το ενδεχόμενο συμπληρωματικής φαρμακευτικής αγωγής για να μειωθεί ο κίνδυνος υποτροπής.

4. Μπορεί η βιοψία να γίνει αργότερα, μετά την αφαίρεση του μελανώματος; Η βιοψία του φρουρού λεμφαδένα πρέπει να προγραμματίζεται μαζί με την τελική εκτομή (επανεκτομή) του μελανώματος. Αν η περιοχή χειρουργηθεί εκτενώς πριν τη βιοψία, η λεμφική παροχέτευση μπορεί να αλλοιωθεί, καθιστώντας τον εντοπισμό του φρουρού αδύνατο.

5. Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές; Οι επιπλοκές είναι σπάνιες και περιλαμβάνουν μικρή συλλογή υγρού (σέρωμα), αιμάτωμα ή παροδικό μούδιασμα στην περιοχή της τομής.


Συμπέρασμα Η τεχνική του φρουρού λεμφαδένα αποτελεί το σημαντικότερο βήμα στην αντιμετώπιση του μελανώματος μετά την αρχική διάγνωση. Προσφέρει τη μέγιστη πληροφορία με την ελάχιστη παρέμβαση, επιτρέποντας στον χειρουργό να σχεδιάσει μια θεραπεία "κομμένη και ραμμένη" στις ανάγκες του κάθε ασθενούς.

Για περισσότερες πληροφορίες

Μελάνωμα και Φρουρός Λεμφαδένας: Η Σημασία του στη Σταδιοποίηση και τη Θεραπεία. Ένας οδηγός από τον Αν. Καθηγητή Δημήτρη Φιλίππου

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Η έγκαιρη διάγνωση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής μεθόδου είναι το κλειδί για την ταχεία ανάρρωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας. Μην επιτρέπετε στο πρόβλημα να χρονίζει και μην αναβάλλετε την εξέτασή σας λόγω φόβου ή αμηχανίας. Ο χειρουργός Δημήτρης Φιλίππου και η εξειδικευμένη ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519