Πέμπτη 25 Μαΐου 2017

Θυρεοειδίτιδες: Όταν ο θυρεοειδής αδένας φλεγμαίνει | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Θυρεοειδίτιδα Διάγνωση και Θεραπεία - Δημήτρης Φιλίππου
Οι θυρεοειδίτιδες αποτελούν μια ομάδα ετερογενών παθήσεων που χαρακτηρίζονται από φλεγμονή του θυρεοειδούς αδένα. Η ταξινόμησή τους βασίζεται στην κλινική τους εικόνα και τη διάρκεια των συμπτωμάτων, διακρίνοντας τις περιπτώσεις σε οξείες, υποξείες και χρόνιες. Η έγκαιρη αναγνώριση είναι κρίσιμη, καθώς η θεραπευτική προσέγγιση διαφέρει ριζικά μεταξύ μιας λοίμωξης και μιας αυτοάνοσης διαταραχής.


1. Οξεία Πυογενής Θυρεοειδίτιδα

Η οξεία πυογενή θυρεοειδίτιδα είναι μια σπάνια αλλά σοβαρή ιατρική κατάσταση, καθώς ο θυρεοειδής είναι ιδιαίτερα ανθεκτικός στις λοιμώξεις λόγω της πλούσιας αιμάτωσης και της υψηλής συγκέντρωσης ιωδίου.

Αιτιολογία και Συμπτώματα

Συνήθως εμφανίζεται μετά από μια λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού. Οι μικροοργανισμοί που "ενοχοποιούνται" συχνότερα είναι ο Στρεπτόκοκκος, ο Σταφυλόκοκκος, ο Πνευμονιόκοκκος και το Κολοβακτηρίδιο ($E. coli$).

  • Κύρια Συμπτώματα: Αιφνίδιος, έντονος πόνος στον τράχηλο, δυσκαταποσία (δυσφαγία), υψηλός πυρετός και ρίγος.

  • Στατιστικά: Αφορά λιγότερο από το 1% των παθήσεων του θυρεοειδούς, αλλά σε παιδιά και εφήβους πρέπει να ελέγχεται η ύπαρξη συριγγίου του απιοείδους κόλπου, μιας ανατομικής ανωμαλίας που ευνοεί τις υποτροπές.

Διάγνωση και Θεραπεία

  • Διάγνωση: Πραγματοποιείται με διαδερμική παρακέντηση (FNA) για τη λήψη επιχρίσματος και καλλιέργειας ώστε να ταυτοποιηθεί το μικρόβιο.

  • Θεραπεία: Απαιτείται ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή και, σε περίπτωση σχηματισμού αποστήματος, χειρουργική παροχέτευση.


2. Υποξεία Θυρεοειδίτιδα (De Quervain)

Η υποξεία θυρεοειδίτιδα είναι μια μη λοιμώδης φλεγμονή, που συχνά θεωρείται ιογενούς προέλευσης. Είναι πολύ πιο συχνή από την οξεία και εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες (αναλογία 3:1 έως 5:1).

Κλινική Εικόνα

Χαρακτηρίζεται από επώδυνο οίδημα του αδένα. Ο ασθενής αισθάνεται:

  • Πόνο που ακτινοβολεί στην κάτω γνάθο ή τα αυτιά.

  • Κακουχία, αδυναμία και πυρετό.

  • Συμπτώματα παροδικού υπερθυρεοειδισμού (αίσθημα παλμών, απώλεια βάρους, εφίδρωση), καθώς η φλεγμονή καταστρέφει τα κύτταρα και "απελευθερώνει" ορμόνες στο αίμα.

Διαγνωστικά Κριτήρια

  1. Ταχύτητα Καθίζησης (ΤΚΕ): Είναι σχεδόν πάντα εξαιρετικά αυξημένη (συχνά >100 mm/hr).

  2. Πρόσληψη Ραδιενεργού Ιωδίου: Είναι πολύ χαμηλή ή μηδενική, γεγονός που βοηθά στη διαφοροδιάγνωση από τη νόσο Graves.

  3. Ορμονικός έλεγχος: Τα επίπεδα $T_{3}$ και $T_{4}$ μπορεί να είναι αυξημένα στην αρχή, ενώ η TSH είναι κατασταλμένη.

Θεραπευτική Προσέγγιση

Η νόσος είναι αυτοπεριοριζόμενη, που σημαίνει ότι ο αδένας τελικά αναρρώνει.

  • Ανακούφιση: Η ασπιρίνη και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (NSAIDs) είναι η πρώτη γραμμή θεραπείας.

  • Κορτικοστεροειδή: Σε σοβαρές περιπτώσεις με έντονο πόνο, η κορτιζόνη προσφέρει θεαματική βελτίωση εντός 24-48 ωρών.

  • Πρόγνωση: Οι περισσότεροι ασθενείς καθίστανται ευθυρεοειδικοί μέσα σε μερικούς μήνες, αν και ένα ποσοστό 5-10% μπορεί να παραμείνει σε μόνιμο υποθυρεοειδισμό.


Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Πώς μπορώ να ξεχωρίσω την υποξεία θυρεοειδίτιδα από έναν απλό πονόλαιμο;

Στη θυρεοειδίτιδα ο πόνος εντοπίζεται χαμηλότερα στον λαιμό (πάνω από την τραχεία) και ο αδένας είναι συνήθως σκληρός και επώδυνος στην αφή, ενώ ο πονόλαιμος εντοπίζεται ψηλότερα στον φάρυγγα.

2. Τι είναι η "σιωπηλή" θυρεοειδίτιδα;

Είναι μια μορφή υποξείας θυρεοειδίτιδας όπου ο ασθενής έχει συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού αλλά καθόλου πόνο. Είναι συχνή μετά την εγκυμοσύνη (θυρεοειδίτιδα της λοχείας).

3. Θα χρειαστεί να πάρω φάρμακα για τον θυρεοειδή για πάντα;

Στην οξεία και υποξεία μορφή, η θεραπεία είναι συνήθως παροδική. Μόνιμη αγωγή με λεβοθυροξίνη απαιτείται μόνο αν η φλεγμονή προκαλέσει μόνιμη καταστροφή του αδένα.

4. Πότε η θυρεοειδίτιδα απαιτεί χειρουργική επέμβαση;

Χειρουργείο χρειάζεται στην οξεία πυογενή θυρεοειδίτιδα για την παροχέτευση πύου ή αν μια χρόνια θυρεοειδίτιδα (όπως η Riedel) προκαλεί σοβαρή πίεση στην τραχεία και τον οισοφάγο.

5. Πόσο διαρκεί η ανάρρωση από την υποξεία θυρεοειδίτιδα;

Η πλήρης αποκατάσταση της λειτουργίας του αδένα μπορεί να διαρκέσει από 2 έως 6 μήνες.


Συμπέρασμα

Οι θυρεοειδίτιδες μπορεί να προκαλέσουν θορυβώδη συμπτώματα, αλλά με τη σωστή διάγνωση η πρόγνωση είναι εξαιρετική. Η διαφοροποίηση μεταξύ λοίμωξης και απλής φλεγμονής είναι το κλειδί για την αποφυγή άσκοπων επεμβάσεων ή φαρμάκων.

Για περισσότερες πληροφορίες

Θυρεοειδίτιδες: Οξεία και Υποξεία Φλεγμονή του Θυρεοειδούς. Οδηγός Διάγνωσης και Θεραπείας από τον Αν. Καθηγητή Δημήτρη Φιλίππου

Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Η έγκαιρη διάγνωση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής μεθόδου είναι το κλειδί για την ταχεία ανάρρωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας. Μην επιτρέπετε στο πρόβλημα να χρονίζει και μην αναβάλλετε την εξέτασή σας λόγω φόβου ή αμηχανίας. Ο χειρουργός Δημήτρης Φιλίππου και η εξειδικευμένη ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519