Δευτέρα 13 Ιουνίου 2016

Σίδηρος και Διατροφή: Οι "Εχθροί" της Απορρόφησης και πώς να τους Νικήσετε | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός

Τροφές που εμποδίζουν την απορρόφηση σιδήρου: Οδηγός για σωστούς διατροφικούς συνδυασμούς. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου εξηγεί τη διαφορά αιμικού και μη αιμικού σιδήρου και αποκαλύπτει ποιες τροφές (όπως γαλακτοκομικά, καφές και τσάι) πρέπει να αποφεύγετε ταυτόχρονα με τα γεύματά σας.

Ο σίδηρος είναι το "καύσιμο" του αίματός μας. Είναι απαραίτητος για τη μεταφορά οξυγόνου μέσω της αιμοσφαιρίνης και για τη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Ωστόσο, η χαμηλή απορρόφησή του οδηγεί σε σιδηροπενική αναιμία, προκαλώντας έντονη κόπωση, ζάλη και αδυναμία.

Αιμικός vs Μη Αιμικός Σίδηρος

Δεν απορροφάται όλος ο σίδηρος με τον ίδιο τρόπο:

  • Αιμικός Σίδηρος: Βρίσκεται μόνο σε ζωικές τροφές (κρέας, ψάρι, συκώτι). Απορροφάται εύκολα από τον οργανισμό (15-35%).

  • Μη Αιμικός Σίδηρος: Βρίσκεται σε φυτικές τροφές (όσπρια, σπανάκι, ξηροί καρποί). Η απορρόφησή του είναι χαμηλή (2-20%) και επηρεάζεται άμεσα από άλλες τροφές.


Οι "Αναστολείς": Τροφές που εμποδίζουν τον σίδηρο

Αν έχετε χαμηλό σίδηρο, προσέξτε τις παρακάτω τροφές όταν καταναλώνονται ταυτόχρονα με το γεύμα σας:

1. Γαλακτοκομικά (Ασβέστιο)

Το ασβέστιο (γάλα, τυρί, γιαούρτι) είναι ο μοναδικός παράγοντας που εμποδίζει την απορρόφηση και των δύο τύπων σιδήρου. Η λήψη πάνω από 300mg ασβεστίου μπορεί να μειώσει την απορρόφηση σιδήρου έως και 70%.

Tip: Αποφύγετε τη φέτα ή το γιαούρτι μαζί με τις φακές ή το κρέας σας.

2. Καφές, Τσάι και Κόκκινο Κρασί (Πολυφαινόλες)

Οι πολυφαινόλες και οι τανίνες δεσμεύουν τον σίδηρο στο έντερο. Ένα φλιτζάνι καφέ μπορεί να μειώσει την απορρόφηση κατά 60%, ενώ το τσάι και το κακάο ακόμα περισσότερο (έως 90%).

3. Αυγά (Φωσβιτίνη)

Ο κρόκος του αυγού περιέχει μια πρωτεΐνη που "φυλακίζει" τον σίδηρο των φυτικών τροφών, καθιστώντας τον μη διαθέσιμο για τον οργανισμό.

4. Φυτικά & Οξαλικά Οξέα

  • Φυτικά: Βρίσκονται σε δημητριακά, σουσάμι και ξηρούς καρπούς.

  • Οξαλικά: Βρίσκονται στο σπανάκι, τα παντζάρια και τη σοκολάτα. Αυτός είναι ο λόγος που το σπανάκι, αν και πλούσιο σε σίδηρο, δεν θεωρείται καλή πηγή για την αναπλήρωσή του, καθώς τα οξαλικά του οξέα εμποδίζουν την απορρόφησή του.


Πώς θα αυξήσετε την απορρόφηση (Το "Μυστικό")

Για να "ξεκλειδώσετε" τον σίδηρο από τις τροφές, ακολουθήστε αυτούς τους κανόνες:

  • Συνοδέψτε το γεύμα με Βιταμίνη C: Λεμόνι στο κρέας, χυμός πορτοκάλι ή ακτινίδιο μετά το φαγητό αυξάνουν θεαματικά την απορρόφηση.

  • Ο κανόνας των 2 ωρών: Καταναλώστε καφέ, τσάι ή γαλακτοκομικά τουλάχιστον δύο ώρες πριν ή μετά από το γεύμα που είναι πλούσιο σε σίδηρο.

  • Συνδυάστε φυτικό με ζωικό σίδηρο: Μικρή ποσότητα κρέατος μαζί με όσπρια βοηθά στην καλύτερη απορρόφηση του σιδήρου των οσπρίων.


Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Γιατί νιώθω κούραση ενώ τρώω κρέας; Ίσως ο συνδυασμός του γεύματος με γαλακτοκομικά ή καφέ να "μπλοκάρει" τον σίδηρο. Επίσης, η κούραση μπορεί να οφείλεται σε άλλους ιατρικούς παράγοντες που απαιτούν έλεγχο από χειρουργό ή παθολόγο.

2. Η σπανακόπιτα με τυρί προσφέρει σίδηρο; Δυστυχώς, σχεδόν καθόλου. Τα οξαλικά του σπανακιού και το ασβέστιο της φέτας εκμηδενίζουν την απορρόφηση του σιδήρου.

3. Ποιο κρέας έχει τον περισσότερο σίδηρο; Το μοσχαρίσιο συκώτι και το κόκκινο κρέας (μοσχάρι) είναι οι κορυφαίες πηγές αιμικού σιδήρου.

4. Οι χορτοφάγοι κινδυνεύουν περισσότερο από αναιμία; Ναι, γιατί βασίζονται στον μη αιμικό σίδηρο. Πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στους συνδυασμούς με βιταμίνη C για να καλύπτουν τις ανάγκες τους.

5. Τα συμπληρώματα σιδήρου πρέπει να παίρνονται με γάλα; Σε καμία περίπτωση. Το γάλα θα ακυρώσει τη δράση του συμπληρώματος. Πρέπει να λαμβάνονται με νερό ή χυμό πορτοκάλι.


Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

 Επικοινωνία & Συμβουλευτική Η σωστή διατροφή είναι το πρώτο βήμα για μια υγιή ζωή και μια γρήγορη ανάρρωση μετά από κάθε επέμβαση. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου και η εξειδικευμένη ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να σας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις, χρησιμοποιώντας τις πλέον σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519