Ορθοκολικός Καρκίνος: Δεδομένα, Κληρονομικότητα και Σύγχρονη Πρόληψη
Ο ορθοκολικός καρκίνος (ΟΚΚ) παραμένει μία από τις συχνότερες και πιο θανατηφόρες μορφές καρκίνου παγκοσμίως, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση σε επίπτωση και θνησιμότητα σε άνδρες και γυναίκες. Ωστόσο, η ιατρική κοινότητα παρατηρεί μια συνεχή μείωση της θνησιμότητας τις τελευταίες δεκαετίες, γεγονός που αποδίδεται άμεσα στη βελτίωση των προληπτικών ελέγχων.
Η Σημασία της Κληρονομικότητας και των Μη Τροποποιήσιμων Παραγόντων
Ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου επηρεάζεται σημαντικά από παράγοντες που δεν μπορούμε να αλλάξουμε:
Οικογενειακό Ιστορικό: Η ύπαρξη συγγενούς 1ου βαθμού αυξάνει τον κίνδυνο κατά 2,2 φορές. Αν ο συγγενής διαγνώστηκε σε νεαρή ηλικία, ο κίνδυνος εκτοξεύεται στις 3,9 φορές.
Ατομικό Ιστορικό: Φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου (όπως η ελκώδης κολίτιδα), ιστορικό πολυπόδων και ο διαβήτης αποτελούν κρίσιμους δείκτες κινδύνου.
Τρόπος Ζωής: Τι μπορούμε να αλλάξουμε;
Σύμφωνα με σύγχρονες μελέτες, περίπου το 25% των περιπτώσεων καρκίνου του εντέρου μπορεί να προληφθεί μέσω της υιοθέτησης ενός υγιεινού τρόπου ζωής.
| Παράγοντες Κινδύνου (Αποφυγή) | Προστατευτικοί Παράγοντες (Ενίσχυση) |
| Κόκκινο & Επεξεργασμένο κρέας | Φυτικές ίνες & Λαχανικά |
| Κάπνισμα & Αλκοόλ | Ασβέστιο & Βιταμίνη D |
| Παχυσαρκία | Συστηματική Σωματική Δραστηριότητα |
Χημειοπροφύλαξη: Ασπιρίνη και Σελεκοξίμπη
Η χρήση φαρμακευτικών ουσιών για τη μείωση του κινδύνου (χημειοπροφύλαξη) είναι ένα πεδίο έντονης μελέτης.
Η σελεκοξίμπη έχει λάβει έγκριση από τον FDA για ασθενείς με Οικογενή Αδενωματώδη Πολυποδίαση (FAP).
Αν και η χαμηλή δόση ασπιρίνης φαίνεται να βοηθά στη μείωση εμφάνισης αδενωμάτων, η χρήση της πρέπει να γίνεται μόνο κατόπιν ιατρικής συμβουλής, λόγω του κινδύνου παρενεργειών όπως το πεπτικό έλκος.
🔴 Επικαιροποίηση 2026: Τι έχει αλλάξει;
Ενώ παλαιότερα η μέση ηλικία διάγνωσης ήταν άνω των 68 ετών, σήμερα παρατηρείται μια ανησυχητική αύξηση κρουσμάτων σε άτομα κάτω των 50 ετών.
Για το λόγο αυτό, οι διεθνείς οργανισμοί (όπως η ACS) έχουν πλέον χαμηλώσει το όριο έναρξης του προληπτικού ελέγχου από τα 50 στα 45 έτη για τον γενικό πληθυσμό.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1. Γιατί η πρόληψη ξεκινά πλέον από τα 45 έτη;
Λόγω της αύξησης των κρουσμάτων σε νεότερες ηλικίες, οι οδηγίες επικαιροποιήθηκαν ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα οι πολύποδες πριν εξελιχθούν σε κακοήθεια.
2. Πόσο επηρεάζει η διατροφή τον κίνδυνο εμφάνισης;
Η συστηματική κατανάλωση επεξεργασμένων κρεάτων (αλλαντικά) θεωρείται πλέον από τον ΠΟΥ ως καρκινογόνος παράγοντας κατηγορίας 1. Αντίθετα, η μεσογειακή διατροφή δρα προστατευτικά.
3. Αν έχω οικογενειακό ιστορικό, πότε πρέπει να εξεταστώ;
Συνήθως συστήνεται έλεγχος 10 χρόνια νωρίτερα από την ηλικία που διαγνώστηκε ο συγγενής σας. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για ένα εξατομικευμένο πλάνο.
Καρκίνος Παχέος Εντέρου 2026: Στατιστικά, Κίνδυνοι & Νέα Όρια Πρόληψης
0 σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου