Τρίτη 5 Σεπτεμβρίου 2017

Ψευδοαπόφραξη Παχέος Εντέρου (Σύνδρομο Ogilvie): Ένας Ύπουλος Κίνδυνος | Δημήτρης Φιλίππου, Αν. Καθηγητής - Χειρουργός


Η οξεία ψευδοαπόφραξη του παχέος εντέρου, γνωστή ως Σύνδρομο Ogilvie, είναι μια κλινική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από μαζική διάταση του παχέος εντέρου (κυρίως του δεξιού τμήματος και του τυφλού) χωρίς την ύπαρξη κάποιου μηχανικού εμποδίου (όπως όγκος, συστροφή ή συμφύσεις). Αν δεν αναγνωριστεί εγκαίρως, η πίεση μπορεί να οδηγήσει σε διάτρηση και περιτονίτιδα.

Ποια είναι τα Αίτια;

Το σύνδρομο δεν εμφανίζεται τυχαία. Συνήθως αποτελεί δευτερογενή εκδήλωση σε ασθενείς που νοσηλεύονται για άλλες σοβαρές παθήσεις. Τα κυριότερα αίτια περιλαμβάνουν:

  • Βαριές Λοιμώξεις: Σήψη ή πνευμονία.

  • Μεγάλες Επεμβάσεις: Συνηθέστερα ορθοπεδικές (π.χ. κάταγμα ισχίου), καρδιοχειρουργικές ή νευροχειρουργικές επεμβάσεις.

  • Καρδιαγγειακά Προβλήματα: Έμφραγμα του μυοκαρδίου ή καρδιακή ανεπάρκεια.

  • Μεταβολικές Διαταραχές: Ηλεκτρολυτικές διαταραχές (π.χ. χαμηλό κάλιο, ασβέστιο ή μαγνήσιο).

  • Φάρμακα: Χρήση ναρκωτικών αναλγητικών, αντιχολινεργικών ή ψυχοτρόπων φαρμάκων.

Κλινική Εικόνα και Συμπτώματα

Το Σύνδρομο Ogilvie είναι "ύπουλο" γιατί τα συμπτώματα μπορεί να συγχέονται με τη γενική κακή κατάσταση του ασθενούς.

  • Εκσεσημασμένη Διάταση Κοιλίας: Το πιο χαρακτηριστικό και πρώιμο σημείο. Η κοιλιά γίνεται "σαν τύμπανο".

  • Κοιλιακό Άλγος: Συνήθως ήπιο στην αρχή, αλλά γίνεται έντονο αν υπάρξει ισχαιμία του εντέρου.

  • Ναυτία και Έμετοι: Εμφανίζονται στο 60% των ασθενών.

  • Δυσκοιλιότητα ή Διάρροια: Παραδόξως, ορισμένοι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν παράδοξη διάρροια.

  • Ευαισθησία: Αν κατά την ψηλάφηση υπάρχει έντονος πόνος (rebound), αυτό υποδηλώνει επικείμενη ή ήδη υπάρχουσα διάτρηση.

Διάγνωση

Η διάγνωση στηρίζεται στην αποκλειστική ανάδειξη της διάτασης και στον αποκλεισμό μηχανικού κωλύματος:

  1. Απλή Ακτινογραφία Κοιλιάς: Δείχνει την τεράστια διάταση του παχέος εντέρου.

  2. Αξονική Τομογραφία (CT): Είναι η εξέταση "κλειδί". Επιβεβαιώνει τη διάταση και, το κυριότερο, αποκλείει την ύπαρξη όγκου ή άλλου μηχανικού εμποδίου, επιτρέποντας τη διάγνωση της ψευδοαπόφραξης.

  3. Μέτρηση Διαμέτρου Τυφλού: Αν η διάμετρος του τυφλού ξεπεράσει τα 10-12 cm, ο κίνδυνος διάτρησης είναι άμεσος.

Θεραπευτική Αντιμετώπιση

Η θεραπεία ξεκινά συνήθως συντηρητικά και κλιμακώνεται ανάλογα με την ανταπόκριση του ασθενούς.

1. Συντηρητική Αγωγή

  • Διακοπή σίτισης και τοποθέτηση ρινογαστρικού σωλήνα (Levin).

  • Διόρθωση των ηλεκτρολυτών (κάλιο, μαγνήσιο).

  • Διακοπή φαρμάκων που επιβραδύνουν το έντερο.

  • Συχνή αλλαγή θέσης του ασθενούς στο κρεβάτι.

2. Φαρμακευτική Θεραπεία

Η χρήση νεοστιγμίνης (παρασυμπαθητικομιμητικό) μπορεί να προκαλέσει άμεση κένωση και αποσυμπίεση του εντέρου σε λίγα λεπτά. Απαιτείται στενή καρδιολογική παρακολούθηση κατά τη χορήγησή της.

3. Ενδοσκοπική Αποσυμπίεση

Αν τα φάρμακα αποτύχουν, διενεργείται κολονοσκόπηση αποσυμπίεσης. Ο χειρουργός-ενδοσκόπος αφαιρεί τον αέρα και τα υγρά, ενώ μπορεί να τοποθετήσει έναν σωλήνα αποσυμπίεσης για να παραμείνει το έντερο ξεφούσκωτο.

4. Χειρουργική Επέμβαση

Το χειρουργείο αποτελεί την έσχατη λύση και πραγματοποιείται μόνο σε περιπτώσεις αποτυχίας των άλλων μεθόδων ή αν υπάρχει υποψία διάτρησης και ισχαιμίας του εντέρου (κολεκτομή ή τυφλοστομία).


Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Γιατί ονομάζεται "ψευδοαπόφραξη"; Επειδή κλινικά και ακτινολογικά μοιάζει με απόφραξη, αλλά στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κανένα "σώμα" (όγκος, πέτρα, συστροφή) που να κλείνει τον αυλό. Το πρόβλημα είναι στη νευρική ρύθμιση της κινητικότητας του εντέρου.

2. Πόσο επικίνδυνο είναι το Σύνδρομο Ogilvie; Είναι εξαιρετικά επικίνδυνο αν καθυστερήσει η διάγνωση. Η θνητότητα μπορεί να φτάσει το 15% σε απλές περιπτώσεις και το 40% αν υπάρξει διάτρηση του εντέρου.

3. Μπορεί να πάθει Ogilvie ένας υγιής άνθρωπος στο σπίτι; Είναι εξαιρετικά σπάνιο. Συνήθως αφορά ασθενείς που είναι ήδη επιβαρυμένοι, ηλικιωμένους ή άτομα που αναρρώνουν από σοβαρά χειρουργεία.

4. Πώς βοηθάει η νεοστιγμίνη; Η νεοστιγμίνη "ξυπνάει" το έντερο, αυξάνοντας την περισταλτικότητά του. Είναι αποτελεσματική στο 80-90% των περιπτώσεων, αποφεύγοντας έτσι το χειρουργείο.

5. Πόσο χρόνο έχουμε μέχρι να "σπάσει" το έντερο; Εξαρτάται από τη διάμετρο του τυφλού. Όταν ξεπεράσει τα 12 cm, ο κίνδυνος αυξάνεται εκθετικά κάθε ώρα που περνάει.


Συμπέρασμα Το Σύνδρομο Ogilvie απαιτεί υψηλό βαθμό κλινικής υποψίας. Η έγκαιρη αποσυμπίεση του εντέρου είναι η διαφορά μεταξύ μιας απλής ανάρρωσης και μιας μοιραίας επιπλοκής.

Για να μάθετε περισσότερα...

Σύνδρομο Ogilvie: Όταν το έντερο "σταματά" χωρίς εμφανή αιτία | Δημήτρης Φιλίππου


Ο Δημήτριος Φιλίππου είναι Αν. Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρωτοπόρος στην εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στην Ελλάδα. Με την ακαδημαϊκή του γνώση και τη συμμετοχή του σε διεθνείς επιστημονικές εκδηλώσεις, προσφέρει την πιο σύγχρονη και ασφαλή φροντίδα στους ασθενείς του.

Επικοινωνία & Προγραμματισμός Ραντεβού: Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου διαθέτει την εμπειρία και την εξειδίκευση στη διαχείριση σύνθετων περιπτώσεων ψευδοαπόφραξης, εξασφαλίζοντας την ταχύτερη και ασφαλέστερη δυνατή αντιμετώπιση του ασθενούς. Σε περιπτώσεις οξείας διάτασης της κοιλίας σε νοσηλευόμενους ασθενείς, η άμεση αξιολόγηση από ειδικό χειρουργό είναι απαραίτητη. Ο Αν. Καθηγητής Δημήτρης Φιλίππου είναι στη διάθεσή σας για την ορθή διάγνωση και αντιμετώπιση.

Για να ενημερωθείτε αναλυτικά και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας καλέστε: 210-7256519